Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2020

ΤΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΕΠΙΚΑΙΡΑ. ΕΠΙΚΑΙΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΟΥ! 

    Παρόλο που τα χρόνια περνούν οι καιροί δεν αλλάζουν εύκολα. Ο εορτασμός της επετείου του Πολυτεχνείου έρχεται να μας το θυμίσει. 
    Tην ώρα που η χώρα, η ελληνική κοινωνία και οικονομία περνούν τις πιο δύσκολες στιγμές τους μεταπολιτευτικά, τα αιτήματα του πολυτεχνείου είναι και σήμερα διεκδικούμενα και αιτούμενα. Οι Έλληνες εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι, οι άνεργοι βιώνουν τα πλέον επώδυνα και αντιδημοκρατικά μέτρα πληρώνοντας αποκλειστικά τα βάρη της κρίσης, οικονομικής, κοινωνικής και υγειονομικής, για την οποία δεν ευθύνονται, δυστυχώς όμως είναι αυτοί που την επωμίζονται. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου δεν αποτελεί μόνον μια μέρα μνήμης αλλά και ένα μήνυμα ελπίδας για την αποτελεσματικότητα που μπορούν να έχουν οι μαζικοί και ενωτικοί αγώνες. Ιστορικά και διαχρονικά όταν το κίνημα είναι ενωμένο και στην κατεύθυνση της ρήξης καταγράφει θετικά αποτελέσματα και νίκες. 
    Το 1973 ο λαός ζητούσε ουσιαστική εθνική ανεξαρτησία, όχι σαν αυτή που λίγους μήνες αργότερα θα οδηγήσει στην εισβολή στην Κύπρο από «σύμμαχο χώρα» με τις ευλογίες του ΝΑΤΟ:
Σήμερα: 
• Από τα προσδοκώμενα κοιτάσματα υδρογοναθράκων στο Αιγαίο, κερδισμένες σίγουρα φαίνεται να είναι οι πολυεθνικές Αμερικανικών, Ιταλικών, Γαλλικών και άλλων συμφερόντων καθώς και η πλουτοκρατία Ελλάδας και Τουρκίας. Ο ανταγωνισμός που μπορεί να οδηγήσει και σε πόλεμο τους βολεύει, η «συνδιαχείριση» με την επιδιαιτησία των ισχυρών επίσης. Οι λαοί Ελλάδας και Τουρκίας θα είναι οι μεγάλοι χαμένοι. 
Το 1973 ο λαός ζητούσε ψωμί – παιδεία-ελευθερία. Σήμερα, πέντε δεκαετίες μετά:
• Οι οικονομικές ανισότητες στη χώρα μας εντείνονται διαρκώς και το μόνο που μεγαλώνει είναι οι στρατιές των νεόπτωχων και των κατεστραμμένων από την οικονομική πολιτική χρόνων. 
• Η προστασία της Δημόσιας Υγείας και της Ψυχικής Ανθεκτικότητας των Πολιτών είναι ζητούμενο καθώς δεν φαίνεται οι διατιθέμενοι πόροι να μπορούν να ξεφύγουν από τον έλεγχο της πάντα παρούσας επιτροπείας. 
• Η κρατική καταστολή πάντα παρούσα και σήμερα και χθες, ειδικά όταν απειληθούν πραγματικά τα συμφέροντα των ισχυρών, μαζί με τις εκστρατείες μαζικής αποβλάκωσης των συστημικών ΜΜΕ. 
• Η Παιδεία, ο «μεγάλος ασθενής» της Χώρας μας, μέρα με την μέρα γίνεται ολοένα ένας αγώνας δρόμου, στον οποίο θα αναδειχθούν τα Golden Boys & Girls και τα «λευκά κολάρα» του μέλλοντος, ενώ για τους πολλούς υπάρχει η διέξοδος της «κατάρτισης». Το διαπιστώνουμε και εμείς όπου ολοένα και συρρικνώνονται περισσότερο τα προγράμματα μας που στόχο έχουν να μετατρέψουν τους εκπαιδευτικούς σε μέντορες ζωής. 
    Κατανοούμε πως η συνθήκη κατά την οποία υπάρχει πανδημία σε συνδυασμό με την πενιχρότητα ακόμα και σήμερα των άλλων μέτρων, εκτός της ακραίας κοινωνικής αποστασιοποίησης, να περιορίσουν την υγειονομική κρίση, δεν επιτρέπουν στις κινητοποιήσεις να πάρουν τη μορφή παλαιότερων χρόνων. Όμως οι αγώνες δεν ξεχνιούνται. Το Πολυτεχνείο ζει στη συλλογική μνήμη, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας, της Δημοκρατίας, της πάλης για έναν καλύτερο κόσμο.     
    Δεν είναι Αγώνας απέναντι στον Δυνατό, είναι ο Αγώνας για την διασφάλιση των Δικαιωμάτων μας , του Οράματός μας για ένα καλύτερο αύριο χωρίς κατηγορίες Πολιτών!!! 
    Η ευθύνη των αγώνων είναι συνολική! 

Σωματείο Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων και της Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας.

Δευτέρα, 7 Σεπτεμβρίου 2020

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ /ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 18 ΑΝΩ-ΨΝΑ

  

ΔΙΟΙΚΗΣΗ 2ης ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ & ΑΙΓΑΙΟΥ

Ψ Υ Χ Ι Α Τ Ρ Ι Κ Ο   Ν Ο Σ Ο Κ Ο Μ Ε Ι Ο   Α Τ Τ Ι Κ Η Σ


ΜΟΝΑΔΑ ΑΠΕΞΑΡ Τ ΗΣΗΣ Τ ΟΞΙΚΟΜΑΝΩΝ

    18 ΑΝΩ

18 ΑΝΩ – Μονάδα Απεξάρτησης από ναρκωτικά, διαδίκτυο – ιντερνετ, αλκοόλ,  διατροφικές διαταραχές| Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

 


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ /ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 18 ΑΝΩ-ΨΝΑ

Χαϊδάρι 2/09/2020


Η Μονάδα Απεξάρτησης 18 Άνω του ΨΝΑ με  χαρά και υπερηφάνεια ανακοινώνει τα σπουδαία αποτελέσματα των μαθητών/θεραπευομένων του Σχολείου 18 Άνω στις φετινές Πανελλήνιες Εξετάσεις. Συγκεκριμένα ανακοινώνουμε  6 εισαγωγές στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και ειδικότερα στις παρακάτω σχολές: Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αθήνας, Τμήμα Ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, Τμήμα Ψυχολογίας Ρεθύμνου, Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτιστικών Αγαθών Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Ναυπλίου

Το Σχολείο του 18 Άνω, αναπόσπαστο κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας  που πραγματοποιείται στη Μονάδα Απεξάρτησης  18 Άνω, διασύνδεει την θεραπεία με την ομαλή κοινωνικοποίηση και αποδεικνύει στην πράξη, ότι υπάρχει η δυνατότητα για επανορθωτικές εμπειρίες και χτίσιμο μιας ζωής με νόημα και ελπίδα. 

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλους όσους συνέβαλαν και συμβάλουν στην ομαλή λειτουργία του σχολείου μας, τις υπηρεσίες και τη διοίκηση του ΨΝΑ, το Υπουργείο Υγείας και φυσικά το Υπουργείο Παιδείας η συμβολή του οποίου είναι καθοριστική και το ευχαριστούμε θερμά. 

Ευχαριστούμε τους Θεραπευτές της Μονάδας Απεξάρτησης 18 Άνω οι οποίοι  ως συνοδοιπόροι στην προσπάθεια των θεραπευομένων καθιστούν το σπουδαίο αυτό εγχείρημα  ρεαλιστικό.

Ένα μεγάλο όμως ευχαριστώ οφείλουμε στην ψυχή αυτής της επιτυχίας, τους Εκπαιδευτικούς μας, οι οποίοι επιδεικνύουν  άψογο επαγγελματισμό αλλά κυρίως ευαισθητοποίηση και αγάπη για τον εξαρτημένο. 

Φυσικά θα θέλαμε να συγχαρούμε αλλά και να ευχαριστήσουμε τους μαθητές του σχολείου μας, οι οποίοι με τη συμμετοχή τους στις πανελλήνιες εξετάσεις αλλά και σε όλες τις δραστηριότητες του σχολείου αποτελούν πρότυπο για όλους τους εξαρτημένους,  αποδεικνύουν έμπρακτα την αξία της θεραπείας και κρατούν αναμμένη τη φλόγα της ελπίδας και της απεξάρτησης. 

Καλή συνέχεια λοιπόν στα καινούρια ταξίδια και στους νέους ορίζοντες που τους ανοίγονται.

Ο Εκπαιδευτικά  Υπεύθυνος του Σχολείου 18 Άνω    Η Επιστημονικά Υπεύθυνη του Σχολείου 18 Άνω

Κωστόπουλος Ηλίας                                                    Δασκαλοπούλου Λένα

Φιλόλογος                                                                                Ψυχολόγος


Η Δ/ντρια της Μονάδας Απεξάρτησης 18 Άνω

Χρηστίδη Στέλλα

Ψυχίατρος

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗΣ 18 ΑΝΩ – ΨΝΑ

Η Μονάδα Απεξάρτησης 18 Άνω του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής, αποτελεί το μεγαλύτερο στεγνό δημόσιο πρόγραμμα απεξάρτησης ενταγμένο στο ΕΣΥ.  Λειτουργώντας για περισσότερα από 30 χρόνια το 18 Άνω έχει μια μακρά πορεία  προσφοράς και υπηρεσιών στο χώρο της ψυχικής υγείας και της απεξάρτησης καθώς και μια μεγάλη εμπειρία παρεμβάσεων και θεραπευτικών προσεγγίσεων.  Στη Μονάδα Απεξάρτησης 18 Άνω λειτουργούν μια σειρά εξειδικευμένων τμημάτων, ανάμεσά τους και τα Τμήματα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Σχολείο 18 Άνω. 
Το Σχολείο 18 Άνω, αναπόσπαστο κομμάτι της θεραπευτικής πρότασης του 18 Άνω στην ελληνική πραγματικότητα, διασυνδέει τη θεραπεία με την εκπαίδευση έχοντας ως αρχή ότι η ασφαλής κοινωνικοποίηση των μαθητών/θεραπευομένωνσε ένα εμπλουτιστικό εκπαιδευτικό περιβάλλον με ευαισθητοποιημένους εκπαιδευτές που συνεργάζονται με τοθεραπευτικό προσωπικό, αποτελείσημαντική παράμετρο εξέλιξης στη ζωή τους.
Το Σχολείο του 18 Άνω στόχο έχει να συμβάλλει στην ολοκλήρωση του θεραπευτικού αιτήματος και της κοινωνικής επανένταξης των υπό θεραπεία ατόμων, να εμπλουτίσει την επιμορφωτική εμπειρία των θεραπευομένων με νέες δεξιότητες και εφόδια, να συμβάλλει στην ομαλή και πλήρη κοινωνικοποίηση μέσα από την διασύνδεση με τον πλούτο της εκπαιδευτικής κοινότητας και να εκπαιδεύσει και να ευαισθητοποιήσει τους εκπαιδευτικούς στη δυναμική της εξάρτησης καθώς και να διασφαλίσει την απαραίτητη διασύνδεση της εκπαίδευσης με τη θεραπεία. 
Απευθύνεται σεθεραπευόμενους που βρίσκονται στο στάδιο της Κοινωνικής Επανένταξης  όλων των  προγραμμάτων απεξάρτησης 18 ΑΝΩ (Τομέας Τοξικομανών, Αλκοολικών , Νέων Εξαρτήσεων ) ή έχουν ήδη ολοκληρώσει το πρόγραμμα  με επιτυχία. Επίσης σε θεραπευόμενους και άλλων εγκεκριμένων θεραπευτικών προγραμμάτων που είτε βρίσκονται σε φάση επανένταξης είτε έχουν ολοκληρώσει με επιτυχία τη θεραπεία τους.
Το Σχολείο 18 Άνω στεγάζεται σε ιδιόκτητο κτίριο επί της οδού Μαυρομιχάλη 122, στη Νεάπολη Εξαρχείων και λειτουργεί από το 2001 σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας. Αρχικά η λειτουργία του ήταν στα πλαίσια προγραμμάτων ενισχυτικής διδασκαλίας, σε συνέχεια στα πλαίσια της πρόσθετης διδακτικής στήριξης, ενώ από το 2010 εντάχθηκε στο πλαίσιο της κατ’ ιδίαν διδασκαλίας. Σήμερα λειτουργεί σύμφωνα με τη νομοθεσία της αντισταθμιστικής εκπαίδευσης, με θεσμικό πλαίσιο που ορίζει την οργάνωση και την λειτουργία σχολικών τμημάτων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο ΣΧΟΛΕΙΟ 18ΑΝΩ – ΨΝΑ. Σημαντικός είναι ο ορισμός πενταμελούς επιτροπής, η οποία έχει στην ευθύνη της και την επιλογή των εκπαιδευτικών, που θα απασχοληθούν στο χώρο ενώ στη σύνθεσή της συμμετέχουν και θεραπευτέςτης Μονάδας,όπως προβλέπεται στους Ν.3412/2016 και Ν.4369/2016, προκειμένου πέραν των τυπικών εκπαιδευτικών προσόντων να αξιολογείται και η ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών στην επιτέλεση του  διδακτικού έργου τους σε ένα θεραπευτικό πλαίσιο.
Σκοπός του Σχολείου είναι η εξασφάλιση ενός υποστηρικτικού διδακτικού έργου, προκειμένου οι μαθητές να εφοδιαστούν με τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες, τόσο στον εμπλουτισμό υγιών, επανορθωτικών εμπειριών ζωής όσο και για τη συμμετοχή τους σε απολυτήριες και πανελλαδικές εξετάσεις, που διενεργούνται στα συνεργαζόμενα με εμάς  δημόσια σχολεία, τα οποία είναι το 1ο Εσπερινό Γυμνάσιο Αθήνας και το 6ο Εσπερινό Λύκειο Αθήνας. 
Στο Σχολείο 18 ΆΝΩ λειτουργούν τα παρακάτω τμήματα: Τμήματα Β’ θμιας Εκπαίδευσης Γυμνασίου - Λυκείου, Προετοιμασία Πανελληνίων Εξετάσεων / Εισαγωγή στην Γ’θμια Εκπαίδευση, Τμήματα Ξένων Γλωσσών ( Αγγλικά, Γαλλικά , Γερμανικά ), Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας  (Τμήματα Βασικών Ελληνικών ). Σχολικός Επαγγελματικός  Προσανατολισμός, Τμήματα Πληροφορικής / Μαθήματα χρήσης Η/Υ όλων των επιπέδων.
To Σχολείο του 18 ΆΝΩ αποτελεί  ένα κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας, ένα χώροπροσωπικής εξέλιξης  και χαράς. Για το Σχολείο του 18 ΆΝΩ το όραμα και οι στόχοι είναι ο δρόμος και περιμένει να υποδεχθεί στους κόλπους τουόσους επιθυμούν να οραματιστούν μαζί του το μετά, γιατί η γνώσηείναι δύναμη, είναι εμπειρία νέων νοημάτων, είναι δημιουργία Νέας Ζωής.


ΜΟΝΑΔΑ ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗΣΗ 18 ΑΝΩ - ΨΝΑ Αττικής - Λεωφόρος Αθηνών 374, Τ.Κ. 12462 Χαϊδάρι
Τηλ. 213-2054359-360 •Φαξ: 2132054580•e-mail:mpsat@psyhat.grΠληροφορίες: , Τηλ: 2132054359


Δευτέρα, 24 Αυγούστου 2020

Απαντήσεις Υπουργείου Εσωτερικών σε Ερωτήσεις , Αναφορές Κοινοβουλευτικού Ελέγχου

ΚΙΝΑΛ 

https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/67715b2c-ec81-4f0c-ad6a-476a34d732bd/11351553.pdf  


 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΤΜΗΜΑ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

Αθήνα, 07 - 08 - 2020 Αριθ. πρωτ.: 50425

Σταδίου 27, Αθήνα

101 83

Α. Κουτσελάκη

Α. Γιαννούλη

2131364033

2131364368

2131364354

koinovouleftikos@ypes.gr


Προς:

Τη Βουλή των Ελλήνων

Διεύθυνση Κοινοβουλευτικού Ελέγχου

Τμήμα Αναφορών

Κοινοποίηση:

Βουλευτές:

- κ. Ανδρέα Πουλά

- κα Ευαγγελία Λιακούλη

Βουλή των Ελλήνων

Θέμα: Κοινοβουλευτικός Έλεγχος

Σχετ.: Η υπ’ αριθμ. πρωτ. 1757/29-05-2020 Αναφορά


Σε απάντηση της ανωτέρω Αναφοράς, που κατέθεσαν οι Βουλευτές κ. Ανδρέας Πουλάς και κα

Ευαγγελία Λιακούλη, με θέμα «Προβλήματα των Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και

Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας», σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:

Με τις διατάξεις του άρθρου 61 του ν.3459/2006 (Α΄ 103) όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 36

του ν.4262/2014 (Α΄ 114), προβλέπεται ότι η χρηματοδότηση της λειτουργίας των Κέντρων

Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας, πραγματοποιείται στο

πλαίσιο Προγραμματικής Σύμβασης επταετούς διάρκειας, μεταξύ των Υπουργείων Εσωτερικών και

Υγείας, του Οργανισμού Κατά των Ναρκωτικών (Ο.ΚΑ.ΝΑ.) και της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής

Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α.) Α.Ε.

Ειδικότερα, προβλέπεται ότι η χρηματοδότηση του Υπουργείου Εσωτερικών προέρχεται από

τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (Κ.Α.Π.) των δήμων και καταβάλλεται μέσω της Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.,

μετά από πρόταση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.), ενώ η χρηματοδότηση του

Υπουργείου Υγείας, πραγματοποιείται με πίστωση που αναγράφεται στον τακτικό προϋπολογισμό

του και καταβάλλεται μέσω του Ο.ΚΑ.ΝΑ.. Επίσης, προβλέπεται ότι μέχρι την έναρξη ισχύος και

εφαρμογής της εκάστοτε νέας προγραμματικής σύμβασης, εξακολουθεί να ισχύει και να εφαρμόζεται

η προηγούμενη αυτής προγραμματική σύμβαση, παρατεινόμενη κάθε φορά αυτοδικαίως, μέχρι την

ημερομηνία έναρξης ισχύος και εφαρμογής της εκάστοτε νέας και μελλοντικής Προγραμματικής

Σύμβασης.

Στο πλαίσιο των παραπάνω, το Υπουργείο Εσωτερικών, το Υπουργείο Υγείας, ο Ο.ΚΑ.ΝΑ., η

Κ.Ε.Δ.Ε. και η Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε., συνυπέγραψαν την από 16-05-2014 επταετή Προγραμματική

Σύμβαση για τη λειτουργία των Κέντρων Πρόληψης, για τα έτη 2014 έως και 2020.

Το Υπουργείο Εσωτερικών, έχει αναλάβει τη χρηματοδότηση από τους Κ.Α.Π., του 50% του

ετήσιου προϋπολογισμού των Κέντρων Πρόληψης, που ανέρχεται συνολικά σε δεκατρία (13)

εκατομμύρια ευρώ.

Ήδη, για το τρέχον έτος, με τις υπ’ αριθμ. πρωτ. 26252/28-04-2020 (Α.Δ.Α.: 9ΙΩΓ46ΜΤΛ6-04Ε)

και 39177/24-06-2020 (Α.Δ.Α.: 6Χ4446ΜΤΛ6-ΧΞ6) αποφάσεις του Υπουργείου Εσωτερικών, έγινε

κατανομή ποσού συνολικού ύψους 3.250.000,00€ για τη χρηματοδότηση των Κέντρων Πρόληψης.

Σε ό,τι αφορά την κάλυψη κενών θέσεων προσωπικού, σας γνωρίζουμε ότι πέραν των

προσλήψεων, είναι δυνατή η κάλυψη των αναγκών, μέσω του Ενιαίου Συστήματος Κινητικότητας του

ν. 4440/2016 (Α΄ 224), όπως ισχύει, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τους όρους που θέτουν οι

σχετικές διατάξεις. Ωστόσο, για την ικανοποίηση των θεμάτων που αφορούν στην ενδοϋπηρεσιακή

κινητικότητα των υπαλλήλων των φορέων αυτών, απαιτείται ειδικότερη ρύθμιση, η οποία θα πρέπει

να σταθμιστεί με όρους εξυπηρέτησης πρωτίστως του δημοσίου συμφέροντος.

Κατά τα λοιπά, αρμόδιο να ενημερώσει τη Βουλή των Ελλήνων είναι το συνερωτώμενο

Υπουργείο Υγείας, το οποίο ασκεί την εποπτεία των Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και

Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.4 του άρθρου 58 του

ν.3966/2011 (Α΄ 118), όπως ισχύει.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ


Πανομοιότυπη η απάντηση και στο ΜΕΡΑ25

https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/67715b2c-ec81-4f0c-ad6a-476a34d732bd/11351555.pdf


ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ 

https://www.hellenicparliament.gr/Koinovouleftikos-Elenchos/Mesa-Koinovouleutikou-Elegxou?pcm_id=d6671ac0-07d7-4440-9756-abdc00b99e46&fbclid=IwAR1xfVs5xWE0xNFTuFx3_hXJVLJa5W3a6xnQgZh_6j4H8XuajJf-xC58a64

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓXΟΥ 

Ταχ. Δ/νση : Βασ. Σοφίας 15 Ταχ. Κώδ. : 106 74 Αθήνα Πληροφορίες: Τηλέφωνο : 213131 3040 FAX : 21033 89 145 e.mail : e.giannakou@ydmed.gov.gr Αθήνα, 24 Ιουλίου 2020 Αρ.Πρωτ. ΤΚΕ/Φ2/14741 

ΠΡΟΣ: Τη Βουλή των Ελλήνων Δ/νση Κοινοβουλευτικού Ελέγχου Τμήμα Eρωτήσεων ΚΟΙΝ: 1 . Πίνακας Αποδεκτών 2. Υπουργείο Υγείας Σε απάντηση της υπ’ αριθμ. 7377/15.6.2020 Ερώτησης, που κατέθεσαν στη Βουλή (34) βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ κ.κ. Σκουφά Ελισσάβετ κ.ά., με θέμα: 

«Αναζητούνται οι θέσεις των συναρμόδιων Υπουργείων για την ίδρυση και στελέχωση των Κέντρων Πρόληψης, την αναμόρφωση του θεσμικού τους πλαισίου και την ανυπαρξία ενιαίου εσωτερικού κανονισμού», και στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου μας, σας ενημερώνουμε ότι: 

Η σύσταση στο Υπουργείο Εσωτερικών διακριτής Γενικής Γραμματείας με αρμοδιότητα το σύνολο των ζητημάτων του ανθρώπινου δυναμικού δημοσίου τομέα (ΠΔ 84/2019), αποδεικνύει την πρόθεση της κυβέρνησης να αναπτύξει και να συστηματοποιήσει ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού για το σύνολο των φορέων του δημοσίου. Σε μία οργανωτική δομή περικλείεται για πρώτη φορά η συνεκτική διαχείριση και ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού του δημοσίου τομέα και στα δύο επίπεδα διακυβέρνησης, τόσο της δημόσιας διοίκησης, όσο και της τοπικής αυτοδιοίκησης, λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη τις ιδιαιτερότητες του κάθε επιπέδου διακυβέρνησης. Η αποφυγή της αποσπασματικής προσέγγισης κάλυψης των αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό του δημόσιου τομέα αποτέλεσε αντικείμενο των πρόσφατων νομοθετικών πρωτοβουλιών, όπως η ψήφιση του άρθρου 51 του ν.4622/2019, όπως ισχύει, με το οποίο καθορίστηκε η διαδικασία υποβολής και έγκρισης του ετήσιου στρατηγικού προγραμματισμού προσλήψεων, κάθε είδους τακτικού και εποχικού προσωπικού φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Στόχος των παρεμβάσεων είναι μια συνολική αντιμετώπιση των χρόνιων δυσλειτουργιών και η δημιουργία ενός συνεκτικού μηχανισμού κάλυψης των αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό της δημόσιας διοίκησης με την ουσιαστική σύνδεση των συστημάτων κινητικότητας και προσλήψεων, με στόχο την αποτελεσματική και έγκαιρη υλοποίηση των σχεδίων δράσης των φορέων, λαμβάνοντας πάντα υπόψη τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας. Σημειώνεται δε ότι τόσο για την έγκριση πρόσληψης τακτικού προσωπικού όσο και για την συμμετοχή στην κινητικότητα, οι φορείς οφείλουν να έχουν υπαχθεί στο ψηφιακό οργανόγραμμα της Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης όπου εντάσσεται το σύνολο των προβλεπόμενων θέσεων και τα αντίστοιχα περιγράμματα θέσης. Σε αυτή την κατεύθυνση, σε ό,τι αφορά στον προγραμματισμό των προσλήψεων αλλά και την υιοθέτηση σύγχρονων μεθόδων, τεχνικών και εργαλείων διοίκησης στο πλαίσιο της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, το Υπουργείο Εσωτερικών ανέπτυξε για πρώτη φορά ηλεκτρονική εφαρμογή για τον Ετήσιο Προγραμματισμό των Προσλήψεων με στόχο, μεταξύ άλλων, την επιτάχυνση και απλοποίηση της διαδικασίας έγκρισης των αιτημάτων πρόσληψης προσωπικού στους φορείς του Δημοσίου, η οποία ενεργοποιήθηκε στις 14-11-2019. Κατόπιν των ανωτέρω σας ενημερώνουμε ότι: Α) Στο πλαίσιο του ετήσιου προγραμματισμού προσλήψεων έτους 2020 που πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4622/2019, εκδόθηκε η υπ΄αριθμ. ΔΙΠΑΑΔ/Φ.ΕΓΚΡ./104/13657/16-7-2020 απόφαση της Επιτροπής της ΠΥΣ 33/2006, όπως ισχύει για την κίνηση διαδικασιών πλήρωσης α) τεσσάρων χιλιάδων δέκα πέντε (4015) θέσεων τακτικού προσωπικού, β) εκατόν σαράντα πέντε (145) δικηγόρων – νομικών συμβούλων με σχέση έμμισθης εντολής αορίστου χρόνου και γ) για την κίνηση διαδικασιών πρόσληψης εκατόν είκοσι τριών (123) ατόμων εποχικού προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου. Στην εν λόγω εγκριτική απόφαση δεν συμπεριλαμβάνεται ο ΟΚΑΝΑ δεδομένου ότι δεν υποβλήθηκε αίτημα μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας από το αρμόδιο Υπουργείο Υγείας ώστε η Υπηρεσία μας να έχει τη δυνατότητα χορήγησης έγκρισης, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, προκειμένου να καλυφθούν οι κενές θέσεις των Κέντρων Πρόληψης. Β) Η Υπηρεσία μας κατ΄εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 51 του ν. 4622/2019 καταρτίζει νέα εγκύκλιο για τον προγραμματισμό προσλήψεων έτους 2021 με την οποία θα παρέχονται οι απαιτούμενες οδηγίες ούτως ώστε οι φορείς του δημόσιου τομέα να υποβάλλουν αιτήματα για την κάλυψη των αναγκών τους σε προσωπικό. Κατά τα λοιπά αρμόδιο να απαντήσει είναι το Υπουργείο Υγείας προς το οποίο απευθύνεται επίσης η παρούσα ερώτηση.

 Ο Υπουργός 

 Παναγιώτης Θεοδωρικάκος

Κυριακή, 26 Ιουλίου 2020


ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ


Σάββατο 25 Ιουλίου 2020


Στις 21/7/ 2020 πραγματοποιήθηκε συνάντηση του ΔΣ του Σωματείου το οποίο  εκπροσώπησαν ο Πρόεδρος, Βυθούλκας Ιωάννης και ο Γενικός Γραμματέας, Σταθακιός Αλέξανδρος,  με τον Πρόεδρο του ΟΚΑΝΑ ύστερα από πρωτοβουλία του Βουλευτή ΝΔ Ζακύνθου κ. Ακτύπη Διονυσίου. Πρωτοβουλία που προκλήθηκε από  την ανοιχτή επιστολή μας που είχε αποσταλεί προς όλους τους βουλευτές. Παρών ήταν και ο αντιπρόεδρος του ΟΚΑΝΑ κ Δημητριάδης.
Στην εν λόγω συνάντηση τέθηκαν όλα  τα σημαντικά ζητήματα :

Πρώτα από όλα το θέμα των κενών στην στελέχωση των Κέντρων Πρόληψης. Αυτή τη στιγμή, δια στόματος προέδρου του ΟΚΑΝΑ, υπάρχουν 68 κενά. Μας διαβεβαίωσαν ότι γίνεται προσπάθεια να προχωρήσει το θέμα, αλλά βρίσκονται συνέχεια μπροστά σε ζητήματα που προκύπτουν από το  sui generis , υβριδικό θεσμικό μας. Η συζήτηση έφερε διάφορα ζητήματα  της θεσμικής, οικονομικής και επιστημονικής εποπτείας των κέντρων πρόληψης ( την στιγμή που το 100% της τακτικής χρηματοδότησης είναι πλέον κρατικοί πόροι και το προσωπικό στο μητρώο μισθοδοτούμενων από το Δημόσιο). Έπειτα τέθηκε το θέμα της διασύνδεσης με τα σχολεία και άλλους δημόσιους φορείς με τους οποίους συνεργάζονται τα Κ.Π.  

Η συζήτηση κατέληξε ότι το θεσμικό εμποδίζει πολλά ζητήματα της καθημερινότητας. Ο βουλευτής Ζακύνθου, ο οποίος θα επισκέπτονταν τον Υφυπουργό Υγείας , ανέλαβε να μιλήσει με την πολιτική ηγεσία τόσο του Υπουργείου Υγείας όσο και το Υπουργείου Εσωτερικών,  έτσι ώστε όταν τελειώσει το διάστημα των θερινών διακοπών να  προκληθεί μία διυπουργική συνάντηση όπου θα τεθεί το ζήτημα των Κέντρων Πρόληψης  συνολικά σε πολιτικό επίπεδο, παρόντων και εκπροσώπων του Σωματείου. Εκεί θα διαπιστωθεί αν χρειάζονται και σε πια κατεύθυνση ακόμα και νομοθετικές ρυθμίσεις που θα διευκολύνουν το έργο μας και τη δουλειά μας .

Στο πεδίο του εσωτερικού κανονισμού, διαπιστώθηκε ξανά κοινό έδαφος. Προσπαθούν να ενεργοποιήσουν την επιτροπή παρακολούθησης για να γίνει η συζήτηση για τον εσωτερικό κανονισμό μέσα στα αρμόδια θεσμικά όργανα. Παρόλα αυτά σε άτυπο επίπεδο υπάρχει κοινή αντίληψη όλων ότι πρέπει να εισαχθεί τουλάχιστον μέχρι τέλους του 2020.  Ο βουλευτής Ζακύνθου, ήταν από τα ιδρυτικά μέλη του τοπικού Κέντρου Πρόληψης και μέλος του Δ.Σ. του.   Βρήκε θετικό το γεγονός ότι έχει απεξαρτηθεί η λειτουργία του Κέντρου Πρόληψης από τις εισφορές των τοπικών φορέων και χρηματοδοτείται αποκλειστικά από το Κράτος πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος ώστε να λυθούν όλα αυτά τα ζητήματα που προκύπτουν από τον «ερμαφρόδιτο» χαρακτήρα τους (όπως ειπώθηκε).


Συνάντηση επίσης,  είχε στις 24/7 στη Ρόδο, η Βουλευτής Δωδεκανήσου κυρία Μίκα Ιατρίδη, με την  Ιωάννα Μαρίνου,,  μέλος του Δ.Σ. του Πανελλήνιου Σωματείου Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης.
Στη συνάντηση συζητήθηκαν θέματα που αφορούσαν στις δυσλειτουργίες που παρουσιάζει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο των Κ.Π. και η έλλειψη ενιαίου εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας τους, καθώς και το θέμα της υποστελέχωσης των Κ.Π.
Η Βουλευτής κα. Ιατρίδη, γνωρίζοντας τη δομή της Διόδου και αναγνωρίζοντας το έργο που παράγει στην τοπική κοινωνία, αφού ενημερώθηκε για τα θέματα που απασχολούν  γενικότερα τα Κ.Π. της χώρας, δεσμεύτηκε ότι θα προχωρήσει σε ενέργειες με στόχο την υποστήριξη του έργου και τη  εύρυθμη λειτουργία τους.


Με εκτίμηση,

Το Δ.Σ.  του Σωματείου Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης

Ε.Κ.Α. - 3ης Σεπτεμβρίου 48Β,
Τ.Κ. 104 33, Αθήνα






Πέμπτη, 25 Ιουνίου 2020

26 ΙΟΥΝΙΟΥ – ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ, ΗΜΕΡΑ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΥΛΛΟΓΗΣ


ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ
 ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Διεύθυνση Γραμματείας:
Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας,
Γ΄ Σεπτεμβρίου 48Β.
Τηλ.: 6944 262 344, 6908 221 141
Φαξ: 22730 23441

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
26 ΙΟΥΝΙΟΥ – ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ, ΗΜΕΡΑ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΥΛΛΟΓΗΣ


Η 26η Ιουνίου καθιερώθηκε ως «Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους» στις 7 Δεκεμβρίου 1987 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, προκειμένου να ευαισθητοποιήσει ουσιαστικά, την παγκόσμια κοινή γνώμη για τις επιπτώσεις από τη χρήση των ναρκωτικών ουσιών και την παράνομη διακίνησή τους.
Για τα 75 Κέντρα Πρόληψης που λειτουργούν σε εθνικό επίπεδο, είναι ημέρα σκέψης και περισυλλογής, ημέρα σοβαρού προβληματισμού και κοινωνικού διαλόγου, ως προς τις επι-πτώσεις από τη χρήση των ναρκωτικών ουσιών. 
Η ευαισθητοποίηση, η έγκαιρη ενημέρωση και πρόληψη, η μείωση της βλάβης, η θεραπεία, η απεξάρτηση καθώς  και η  κοινωνική επανένταξη συνιστούν μια ολιστική προσέγγιση στην αντιμετώπιση του προβλήματος των εξαρτήσεων.
Βασική προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων που θέτουν τα κέντρα πρόληψης είναι η ενδυνάμωσή  τους , η ενίσχυση της αγωγής υγείας στα σχολεία με περισσότερες ώρες για την υλοποίηση προγραμμάτων πρόληψης, αλλά και την ενημέρωση των γονέων και των εκπαιδευτικών σχετικά με όλο το φάσμα των εξαρτήσεων και εξαρτητικών συμπεριφορών.
Προγράμματα πρόληψης στα σχολεία, στις σχολές, στο στρατό, στους χώρους που εργάζεται και διασκεδάζει η νεολαία αποτελούν, μεταξύ άλλων, αντικείμενο  των κέντρων πρόληψης. Επίκεντρο των παρεμβάσεων αυτών είναι η Πρωτογενής πρόληψη που στοχεύει στα αίτια και όχι στα αποτελέσματα της τοξικομανίας.
Η Πρωτογενής Πρόληψη συνιστά μια προσπάθεια που απαιτεί συνεργασία φορέων  και υποστήριξη από την πολιτεία. Πρέπει να   απεξαρτηθούμε από δογματικές λογικές και στερεότυπα του παρελθόντος, να δράσουμε συλλογικά ,να διαπαιδαγωγήσουμε κατάλληλα τις νεότερες γενιές, ώστε να μην υποτιμήσουν τον κίνδυνο, αλλά παράλληλα να αξιοποιήσουν τις δυνάμεις και τα προσωπικά αποθέματα που θα τους οδηγήσουν σε μια  πραγματικότητα , σε μια νέα πορεία ζωής που έχει πλέον νόημα για την ύπαρξή τους.
Διανύουμε μια δύσκολη περίοδο σε παγκόσμιο επίπεδο: η έντονη οικονομική κρίση και η όξυνση του προσφυγικού μεταναστευτικού φαινομένου, οι πολεμικές συγκρούσεις σε διάφορες περιοχές του πλανήτη και γενικά το σύγχρονο, πολύπλοκο και ανασφαλές διεθνές περιβάλλον, έχουν  πολυεπίπεδες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των  πολιτών. Η φτώχεια, η ανέχεια, οι κοινωνικές ανισότητες, η ανεργία ή ακόμη η χαλάρωση των συνεκτικών δεσμών στα μέλη της κοινωνίας είναι παράγοντες που διευκολύνουν την αναβίωση συμπεριφορών που βλάπτουν την καθημερινότητα μας.
Οι συνθήκες αυτές,  αναγκάζουν τους νέους να μειώνουν τις απαιτήσεις τους από τη ζωή, να περιορίζουν τα όνειρά τους, να απογοητεύονται, να  παραιτούνται. Αυτό το περιβάλλον ευνοεί την τάση φυγής από την πραγματικότητα που τους συνθλιβεί, μέσα από τους ψεύτικους κόσμους των ναρκωτικών.
Ο καθένας από την θέση του, είτε αυτή είναι η πολιτεία, είτε η θεσμική τοπική κοινωνία, είτε ο καθένας ατομικά, ως ενεργός πολίτης, έχουμε υποχρέωση η Παγκόσμια Ημέρα Κατά των Ναρκωτικών να γίνει στην πράξη  καθημερινή προσπάθεια κατά της χρήσης των ουσιών και όχι απλά ακόμα μία επετειακή υποχρέωση που λησμονιέται την επόμενη ημέρα.
Για μιαν ακόμη «Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους» , οι Εργαζόμενοι των Κέντρων Πρόληψης παλεύουμε για ολοκληρωμένη θεσμική τομή που θα οδηγήσει στην οργανική απαρτίωση του θεσμού των Κέντρων Πρόληψης.
Συνεχίζουμε την παράδοση των διεκδικήσεων του σωματείου, για δημόσιο χαρακτήρα της Πρωτογενούς Πρόληψης των Εξαρτήσεων, με έμφαση στην κοινοτική δράση και συνέχιση με ανάπτυξη της δοκιμασμένης  φιλοσοφίας των Κέντρων Πρόληψης.
Παράλληλα παλεύουμε για επαρκή στελέχωση των δομών μας. Η υποστελέχωση των Κέντρων Πρόληψης, οδηγεί σε δυσλειτουργίες αφού πάνω από 50 κενές θέσεις δεν καλύφθηκαν,  για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Συνέχιση της Χρηματοδότησης από 2021 και μετά.
Παλεύουμε για να εδραιώσουμε θεσμικά την συνεργασία των Κέντρων πρόληψης με τους χώρους, εκπαίδευσης, άθλησης και ψυχαγωγίας της Νεολαίας. 

Αξιοπρέπεια και Αγώνας είναι το αντίδοτο στην κάθε Εξάρτηση
Το Δ.Σ


Παρασκευή, 29 Μαΐου 2020

ΕΡΩΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΗ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ (ΜΕΡΑ 25)

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς:
- Τον Υπουργό Υγείας

-Τον Υπουργό Εσωτερικών

Θέμα: Δρομολόγηση λύσεων στα επιτακτικά προβλήματα των Κέντρων Πρόληψης

Πληροφορούμαστε από επιστολή του «Σωματείου των Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας» της 20ης Μαΐου 2020 ότι χρειάζεται να δρομολογηθεί η λύση σε ορισμένα φλέγοντα προβλήματα των Κέντρων Πρόληψης, όπως τα κάτωθι:

1. Η Ανανέωση Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ Υπουργείου Εσωτερικών, Υγείας, ΟΚΑΝΑ, ΚΕΔΕ και ΕΕΤΑΑ που λήγει στις 31.12.2020. Υπενθυμίζεται ότι, εφόσον δεν έχει προχωρήσει μέχρι την ανανέωση της σύμβασης κάποια νομοθετική ρύθμιση που θα θωρακίζει θεσμικά τα Κέντρα Πρόληψης στο πλαίσιο των Δημόσιων Υπηρεσιών Υγείας, είναι αναγκαία η εισαγωγή Ενιαίου Εσωτερικού Κανονισμού. Το σχετικό με την λειτουργία των Κ.Π. άρθρο 61 του Ν. 3459/2006 και όπως αυτό διατηρήθηκε με τον Ν. 4139/2013, προβλέπει ρητά τη σύνταξη Ενιαίου Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας των Κέντρων, παρόλα αυτά δεν έχει αυτός εκδοθεί από τα συναρμόδια Υπουργεία, με αποτέλεσμα το ήδη θολό θεσμικό πλαίσιο να επιβαρύνεται ακόμα περισσότερο. Επιπλέον εδώ και πάνω από δυο έτη δεν λειτουργεί η αρμόδια Επιτροπή Παρακολούθησης του Έργου των Κέντρων Πρόληψης, όπως και η Ομάδα Έργου για την σύνταξη Ενιαίου Εσωτερικού Κανονισμού.

2. Κάλυψη 50 και πλέον κενών θέσεων στα Κέντρα Πρόληψης. Αν και πιστώνονται τα χρήματα δεν μπορούν να προχωρήσουν οι προκηρύξεις και η κάλυψη των θέσεων για γραφειοκρατικούς λόγους, -έκδοση κατάλληλης Π.Υ.Σ.

3. Επίλυση του Θεσμικού που ταλανίζει επί σειρά ετών τους εργαζόμενους και ενίοτε τους διατηρεί κάτω από την «ομηρία» ορισμένων Δ.Σ. και των όποιων αποφάσεών τους. Υπενθυμίζεται ότι σήμερα λειτουργούν 75 Κέντρα Πρόληψης πανελλαδικά με 75 ξεχωριστές Διοικήσεις και με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Δεν υπάρχει δηλαδή μια Ενιαία Διοίκηση, δεν υπάρχουν Υπηρεσιακά Συμβούλια στα οποία μπορεί να απευθυνθεί ένας εργαζόμενος, όταν αισθάνεται ότι έχει αδικηθεί από τη Διοίκησή του και δεν υπάρχει Εθνικός Επιστημονικός Σχεδιασμός που να διατρέχει και τα 75 Κέντρα Πρόληψης Πανελλαδικά. Τα Κέντρα Πρόληψης λειτουργούν ως Αστικές μη Κερδοσκοπικές Εταιρείες (ΝΠΙΔ) αλλά με κρατική χρηματοδότηση 100% (50% Υπ. Εσωτερικών, μέσω της παρακράτησης των ΚΑΠ από τους Δήμους – 50% Υπ. Υγείας μέσω του ΟΚΑΝΑ). Τονίζεται ότι «τα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας του άρθρου 61 του ν. 3459/2006 είναι εγκεκριμένοι οργανισμοί για την υλοποίηση προγραμμάτων πρόληψης στα πλαίσια του Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά των Ναρκωτικών», σύμφωνα με το άρθρο 61 του Ν. 4139/2013. Ο ρόλος που τους ανατίθεται από την Πολιτεία απαιτεί την θεσμική ενδυνάμωση. Ο Υφυπουργός Υγείας, κ. Κοντοζαμάνης στη Διακομματική Επιτροπή της Βουλής στις 14.01.2020 το χαρακτήρισε υβριδικό μοντέλο λειτουργίας και μελετάται η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου, αφού είναι και ιδιωτικά και δημόσια, αλλά δεν ανήκουν σε κανένα από τα δύο Υπουργεία, ούτε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

4. Παράλληλα, σημειώνεται ότι μέσα σε αυτόν τον γραφειοκρατικό κυκεώνα που δημιουργείται συχνά, η δυνατότητα μετακίνησης επιστημονικών και διοικητικών στελεχών από Κ.Π. σε Κ.Π. δεν δίνεται και έτσι έμπειρα στελέχη οδηγούνται σε παραίτηση ή διεκδικούν κάποια θέση εργασίας σε άλλον Φορέα, αφού δεν προβλέπεται καμία δυνατότητα μετάθεσης, μετακίνησης, για προσωπικούς (π.χ. υγείας) ή κυρίως οικογενειακούς λόγους. Το Σωματείο των Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας έχει ζητήσει να εξεταστεί η κινητικότητα ανάμεσα στα Κ.Π., όπως επίσης ανάμεσα στα Κ.Π. και άλλους Οργανισμούς Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων, με την προϋπόθεση ότι δεν θα θίγεται η λειτουργικότητα των Κέντρων Πρόληψης προέλευσης των μετακινούμενων στελεχών.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

Τι προτίθενται να κάνουν για την επίλυση των ως άνω προβλημάτων που απαιτούν επιτακτικώς λύσεις, ώστε να μπορέσουν τα Κέντρα Πρόληψης να λειτουργήσουν εύρυθμα και να επιτελέσουν το έργο τους με αποτελεσματικό τρόπο;

Η ερωτώσα βουλευτής

Μαρία Απατζίδη

Τετάρτη, 27 Μαΐου 2020

Οι κολοσσοί της Σίλικον Βάλεϊ χρωματίζουν τον ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας



Στη σκιά των μαζικών θανάτων, ο Άντριου Κουόμο καλεί τους δισεκατομμυριούχους να οικοδομήσουν μια υψηλής τεχνολογίας δυστοπία

Της Ναόμι Κλάιν


Την περασμένη Τετάρτη [ΣτΜ: 6/5/2020], στη διάρκεια της ενημέρωσης που κάνει καθημερινά για τον κορωνοϊό ο κυβερνήτης της Νέας Υόρκης, Άντριου Κουόμο [1], το βαρύ κλίμα που για εβδομάδες κατέκλυζε τις οθόνες μας παραχώρησε τη θέση του σε κάτι που έμοιαζε με χαμόγελο, για λίγες φευγαλέες στιγμές. «Είμαστε έτοιμοι, είμαστε μέσα με τα χίλια» είπε ο κυβερνήτης, σε τόνο διαχυτικό. «Είμαστε Νεοϋορκέζοι, οπότε το προσεγγίζουμε δυναμικά, το προσεγγίζουμε φιλόδοξα […] Συνειδητοποιούμε ότι η αλλαγή όχι μόνο επίκειται, αλλά και μπορεί να είναι στα αλήθεια φιλική, εφόσον γίνει με τον σωστό τρόπο».

Πηγή έμπνευσης αυτών των απροσδόκητων δόσεων «θετικής ενέργειας» στάθηκε μια επίσκεψη, μέσω βιντεοκλήσης, του πρώην διευθύνοντος συμβούλου της Google Έρικ Σμιντ. Ο Σμιντ συμμετείχε στην ενημέρωση για να ανακοινώσει ότι θα διευθύνει μια ανεξάρτητη επιτροπή, για τον αναπροσδιορισμό [reimagining] της μετα-Covid πραγματικότητας στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, με έμφαση στη μόνιμη ενσωμάτωση της τεχνολογίας σε κάθε πτυχή της ζωής των πολιτών. «Οι κορυφαίες προτεραιότητες της προσπάθειας που κάνουμε», δήλωσε ο Σμιντ, «επικεντρώνονται στην τηλε-υγεία, στην εξ αποστάσεως μάθηση και στην ευρυζωνικότητα […] Πρέπει να αναζητήσουμε λύσεις που μπορούμε να τις παρουσιάσουμε αυτή τη στιγμή, επιταχύνοντάς τες, και να χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία για να κάνουμε τα πράγματα καλύτερα». Για να μην υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι οι επιδιώξεις του πρώην διευθύνοντος συμβούλου της Google ήταν εντελώς καλοπροαίρετες, είχε για φόντο του ένα καδραρισμένο ζευγάρι χρυσά φτερά αγγέλου.

Μόλις μια μέρα νωρίτερα ο Κουόμο είχε ανακοινώσει μια παρεμφερή συνεργασία με το Ίδρυμα Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς για την ανάπτυξη ενός «εξυπνότερου εκπαιδευτικού συστήματος». Αποκαλώντας τον Γκέιτς «οραματιστή», ο Κουόμο είπε ότι η πανδημία έχει δημιουργήσει «μια στιγμή στην ιστορία που μας δίνει πραγματικά τη δυνατότητα να δώσουμε σάρκα και οστά στις ιδέες του [Γκέιτς] και να τις προωθήσουμε […] Τόσα κτήρια, τόσες αίθουσες διδασκαλίας – ποιος ο λόγος, με όλη αυτή την τεχνολογία που έχετε;» ρώτησε, προφανώς ρητορικά.

«Οι άνθρωποι είναι βιο-κίνδυνοι»
Χρειάστηκε κάποιος χρόνος για έρθει το πράγμα και να δέσει, να όμως που αρχίζει να αναδύεται κάτι που μοιάζει με συνεκτικό Δόγμα του Πανδημικού Σοκ. Ας το πούμε «Νιου Ντιλ της Οθόνης». Πολύ πιο υψηλής τεχνολογίας από οτιδήποτε έχουμε δει να αναδύεται μέσα από προηγούμενες καταστροφές, το μέλλον –που σπεύδουν να του δώσουν σάρκα και οστά τη στιγμή που εξακολουθούν να σχηματίζουν σωρούς τα κουφάρια– αντικρίζει τις περασμένες εβδομάδες της φυσικής μας απομόνωσης όχι ως επώδυνη αναγκαιότητα για να σωθούν ζωές, αλλά ως ζωντανό εργαστήριο για την παγίωση ενός –εξαιρετικά κερδοφόρου– ανεπαφικού [no-touch] μέλλοντος.

Η Ανούτζα Σoνάλκερ, διευθύνουσα σύμβουλος της Steer Tech, εταιρείας που εδρεύει στο Μέριλαντ και πουλάει τεχνολογία συστημάτων αυτόματης στάθμευσης, συνόψισε πρόσφατα το καινούριο σλόγκαν της –λόγω ιού τώρα– εξατομικευμένης προσαρμογής υπηρεσιών στις ανάγκες του χρήστη: «Υπήρξε ένα ξεχωριστό σπάσιμο του πάγου, όσον αφορά την αποδοχή της χωρίς ανθρώπους, ανέπαφης [contactless] τεχνολογίας», είπε. «Οι άνθρωποι είναι βιο-κίνδυνοι, οι μηχανές όχι».

Πρόκειται για ένα μέλλον όπου τα σπίτια μας ποτέ πια δεν θα ξαναείναι αποκλειστικά και μόνο προσωπικοί χώροι, αλλά, μέσω ψηφιακής σύνδεσης υψηλής ταχύτητας, θα είναι και σχολειά μας, γραφεία των γιατρών μας, γυμναστήριά μας και, αν το κράτος το αποφασίσει, φυλακές μας. Βέβαια, για πολλούς από εμάς, τα ίδια αυτά σπίτια είχαν ήδη μετατραπεί σε μόνιμους χώρους εργασίας και βασικούς χώρους ψυχαγωγίας μας πριν από την πανδημία ακόμα, και η εφαρμογή ποινών κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση «στην κοινότητα» βρισκόταν ήδη σε άνθιση. Όλες αυτές οι τάσεις, όμως, ετοιμάζονται να υποστούν, στο υπό εσπευσμένη κατασκευή μέλλον, μιαν ιλιγγιώδη επιτάχυνση.

Πρόκειται για ένα μέλλον όπου, για τους προνομιούχους, σχεδόν τα πάντα παραδίνονται στο σπίτι: είτε ψηφιακά, μέσω τεχνολογίας ροής [streaming] και υπολογιστικού νέφους [cloud], είτε φυσικά, μέσω κάποιου οχήματος χωρίς οδηγό ή κάποιου τηλεσκάφους [drone] και στη συνέχεια με «κοινή χρήση οθόνης» [screen shared] σε μια πλατφόρμα διαμεσολάβησης. Πρόκειται για ένα μέλλον που διαθέτει πολύ λιγότερους εκπαιδευτικούς, γιατρούς και οδηγούς. Δεν δέχεται μετρητά ή πιστωτικές κάρτες (με πρόσχημα την ανάγκη να τεθεί ο ιός υπό έλεγχο), έχει κάποια εντελώς υποτυπώδη μέσα μαζικής μεταφοράς και πολύ λιγότερο ζωντανή τέχνη.

Πρόκειται για ένα μέλλον που ισχυρίζεται ότι θα λειτουργεί με «καύσιμό» του την «τεχνητή νοημοσύνη», μα που στην πραγματικότητα θα μπορεί να υφίσταται ως τέτοιο χάρις σε δεκάδες εκατομμύρια ανώνυμους εργαζόμενους, καταχωνιασμένους σε αποθήκες, σε κέντρα δεδομένων, σε φάμπρικες διαχείρισης περιεχομένου [content moderation], σε εργασιακά κάτεργα ηλεκτρονικής, σε ορυχεία λιθίου, σε εκμεταλλεύσεις βιομηχανικής γεωργίας, σε μονάδες επεξεργασίας κρέατος και σε φυλακές – απροστάτευτους απέναντι στις ασθένειες και την υπερεκμετάλλευση. Πρόκειται για ένα μέλλον όπου η κάθε κίνησή μας, η κάθε λέξη μας, η κάθε σχέση μας είναι ανιχνεύσιμη, εντοπίσιμη και τα δεδομένα της «εξορύξιμα» [data-mineable], δηλαδή προς άντληση και αξιοποίηση από πρωτόγνωρης κλίμακας συνεργασίες κυβερνήσεων και τεχνολογικών κολοσσών.

Ο περασμένος Φεβρουάριος έχει πια γίνει αρχαίο παρελθόν…

Ο κυβερνήτης της Νέας Υόρκης Άντριου Κουόμο και ο πρώην CEO της Google Έρικ Σμιντ σχεδιάζουν μια δυστοπική μετα-Covid πραγματικότητα.
Αν όλα αυτά ακούγονται οικεία, είναι επειδή στην προ-Covid εποχή αυτό ακριβώς το μέλλον, το βασισμένο σε εφαρμογές και γιγαμπάιτ, μάς το πλάσαραν στο όνομα της ευκολίας, του απαρεμπόδιστου και της εξατομικευμένης προσαρμογής στις ανάγκες μας. Πολλοί από εμάς, όμως, εκφράζαμε ανησυχίες. Ανησυχίες για τα ζητήματα ασφάλειας, ποιότητας και μεροληπτικότητας στην τηλε-υγεία και στις διαδικτυακές αίθουσες διδασκαλίας. Για τον κίνδυνο που υπάρχει αυτοκίνητα χωρίς οδηγό να χτυπούν πεζούς, και τηλεσκάφη να τσακίζουν δέματα (και ανθρώπους). Για τις υπηρεσίες παρακολούθησης τοποθεσίας [location tracking] και για το εμπόριο χωρίς μετρητά, που εξαλείφουν το προσωπικό μας απόρρητο και παγιώνουν φυλετικές και έμφυλες διακρίσεις. Για τις αχαλίνωτες και αδίστακτες πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που δηλητηριάζουν την οικολογία της πληροφορίας μας [information ecology] και την ψυχική υγεία των παιδιών μας. Για τις «έξυπνες πόλεις», τις κατακλυσμένες από αισθητήρες, που υποκαθιστούν την τοπική αυτοδιοίκηση. Για τις σχετικά καλές δουλειές, που οι τεχνολογίες αυτές αφάνισαν. Για τις άθλιες δουλειές, που παρήγαγαν μαζικά.

Και, πάνω απ’ όλα, εκφράζαμε ανησυχίες για την απειλή στη δημοκρατία που συνιστά η συσσώρευση πλούτου και δύναμης στα χέρια μιας χούφτας εταιρειών τεχνολογίας, που είναι μετρ της αποποίησης – αποφεύγοντας να αναλάβουν την παραμικρή ευθύνη για τα συντρίμμια που άφησαν πίσω τους στους τομείς όπου τώρα κυριαρχούν, είτε πρόκειται για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, είτε για το λιανεμπόριο ή για τις μεταφορές.

Αυτά αποτελούν, πια, αρχαίο παρελθόν, που το όνομά του είναι Φεβρουάριος. Σήμερα, πολλές από τις βάσιμες αυτές ανησυχίες τις σαρώνει ένα παλιρροϊκό κύμα πανικού και η ξαναζεσταμένη αυτή δυστοπία υπόκειται σε επανασχεδίαση ταυτότητας προϊόντος [2], με όρους προχειροδουλειάς. Τώρα, στο βαριά οδυνηρό φόντο των μαζικών θανάτων, η δυστοπία μάς πλασάρεται τυλιγμένη στην αμφίβολη υπόσχεση ότι οι τεχνολογίες αυτές είναι ο μόνος δυνατός τρόπος να θωρακίσουμε τη ζωή μας από την πανδημία, ότι είναι τα αναγκαία στοιχεία-κλειδιά, που χωρίς αυτά δεν μπορούμε να κρατήσουμε τους εαυτούς μας και τους αγαπημένους μας ασφαλείς. Χάρις στον Κουόμο και στις ποικίλες συμπράξεις του με δισεκατομμυριούχους (συμπεριλαμβανομένης αυτής με τον Μάικλ Μπλούμπεργκ [3], που αφορά τη διεξαγωγή τεστ και την ανίχνευση κρουσμάτων), η πολιτεία της Νέας Υόρκης αναλαμβάνει ρόλο εκθαμβωτικού εκθεσιακού χώρου, με έκθεμα το δυσοίωνο αυτό μέλλον – αλλά με τις βλέψεις να εκτείνονται πολύ πιο πέρα ​​από τα σύνορα οποιασδήποτε πολιτείας ή χώρας.

Και ακριβώς στο κέντρο όλων αυτών βρίσκεται ο Έρικ Σμιντ. Πολύ πριν συνειδητοποιήσουν οι Αμερικανοί την απειλή του Covid-19, ο Σμιντ εξαπέλυε μια επιθετική εκστρατεία άσκησης πολιτικής πίεσης και δημοσίων σχέσεων, προωθώντας κατά γράμμα το όραμα για μια κοινωνία τύπου «Μαύρου Καθρέφτη» [4], την οποία ο Κουόμο τον εξουσιοδότησε, μόλις, να οικοδομήσει. Στην καρδιά του οράματος αυτού βρίσκεται η χωρίς προσκόμματα ενοποίηση κυβέρνησης και μιας χούφτας κολοσσών της Σίλικον  Βάλεϊ – με τα δημόσια σχολεία, τα νοσοκομεία, τα ιατρεία, την αστυνομία και τον στρατό να προχωρούν σύσσωμα σε (υψηλού κόστους) εξωτερικές αναθέσεις πολλών από τις βασικές τους λειτουργίες σε ιδιωτικές εταιρείες τεχνολογίας. Πρόκειται για ένα όραμα που ο Σμιντ εδώ και καιρό ξεδιπλώνει, βήμα-βήμα, από τους ρόλους του ως πρόεδρος του Συμβουλίου Αμυντικής Καινοτομίας, το οποίο συμβουλεύει το Υπουργείο Άμυνας σε ζητήματα σχετικά με την αυξημένη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στον στρατό, και ως πρόεδρος της πανίσχυρης Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας Για Την Τεχνητή Νοημοσύνη (NSCAI), η οποία συμβουλεύει το Κογκρέσο σε ζητήματα σχετικά με «τις προόδους στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, τις σχετικές εξελίξεις στον τομέα της μηχανικής μάθησης [5] και στις συναφείς τεχνολογίες» με στόχο την αντιμετώπιση των «αναγκών εθνικής και οικονομικής ασφάλειας των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών κινδύνων». Και οι δύο επιτροπές είναι γεμάτες από πανίσχυρους διευθύνοντες συμβούλους της Σίλικον  Βάλεϊ και από κορυφαία στελέχη εταιρειών όπως η Oracle, η Amazon, η Microsoft, η Facebook – και, φυσικά, από τους συνεργάτες του Σμιντ στην Google.

Τώρα, στο βαριά οδυνηρό φόντο των μαζικών θανάτων, η δυστοπία μάς πλασάρεται τυλιγμένη στην αμφίβολη υπόσχεση ότι οι τεχνολογίες αυτές είναι ο μόνος δυνατός τρόπος να θωρακίσουμε τη ζωή μας από την πανδημία

Η κερδοφόρα τεχνητή νοημοσύνη και ο ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας
Ως πρόεδρος των επιτροπών αυτών, ο Σμιντ (που εξακολουθεί να έχει στην κατοχή του μετοχές της Alphabet, μητρικής εταιρείας της Google, αξίας μεγαλύτερης των 5,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και μεγάλες επενδύσεις σε άλλες εταιρείες τεχνολογίας) ουσιαστικά διευθύνει, με έδρα την Ουάσινγκτον, μια δοκιμαστική φάση αναδιάρθρωσης [6]  για λογαριασμό της Σίλικον  Βάλεϊ. Κύρια έγνοια των δύο επιτροπών είναι να ζητούν εκθετικές αυξήσεις των κυβερνητικών δαπανών για την έρευνα σε τεχνητή νοημοσύνη και σε υποδομές ενεργοποίησης τεχνολογιών, όπως το 5G – επενδύσεις που θα ωφελούσαν άμεσα τις εταιρείες στα κεφάλαια των οποίων έχουν εκτεταμένα δικαιώματα ο Σμιντ και άλλα μέλη αυτών των επιτροπών.

Πρώτα σε παρουσιάσεις κεκλεισμένων των θυρών, με κοινό νομοθέτες, έπειτα δημόσια, μέσα από άρθρα γνώμης και συνεντεύξεις, κεντρική ιδέα του επιχειρήματος του Σμιντ ήταν ότι, από τη στιγμή που η κινεζική κυβέρνηση είναι πρόθυμη να δαπανά απεριόριστα δημόσιο χρήμα για την κατασκευή των υποδομών που χρειάζονται για την παρακολούθηση με χρήση υψηλής τεχνολογίας, επιτρέποντας παράλληλα σε κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας όπως η Alibaba, η Baidu και η Huawei να βάζουν στην τσέπη τα κέρδη από τις πωλήσεις των εμπορικών εφαρμογών, η δεσπόζουσα θέση των ΗΠΑ στην παγκόσμια οικονομία βρίσκεται στο χείλος της κατάρρευσης.

Το Κέντρο Πληροφοριών Προστασίας του Ηλεκτρονικού Απορρήτου απέκτησε πρόσφατα πρόσβαση –κατόπιν αιτήματος που κατέθεσε βάσει του Νόμου Περί Ελευθερίας της Πληροφόρησης (FOIA)– σε μια παρουσίαση που έκανε η Επιτροπή NSCAI του Σμιντ ένα χρόνο πριν, τον Μάιο του 2019. Στις διαφάνειες της παρουσίασης διατυπώνονται μια σειρά κινδυνολογικοί ισχυρισμοί αναφορικά με το πώς το σχετικά χαλαρό κανονιστικό πλαίσιο της Κίνας και η ακόρεστη δίψα της για παρακολουθήσεις τη βάζουν σε τροχιά να ξεπεράσει τις ΗΠΑ σε μια σειρά τομείς, όπως η «τεχνητή νοημοσύνη για ιατρική διάγνωση», τα αυτόνομα οχήματα, οι ψηφιακές υποδομές, οι «έξυπνες πόλεις», ο διαμοιρασμός αυτοκινήτων [7] και το εμπόριο χωρίς μετρητά.

Οι λόγοι τους οποίους βλέπουν να ευθύνονται για το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Κίνας είναι αναρίθμητοι. Ποικίλλουν, από τον τεράστιο όγκο καταναλωτών που κάνουν αγορές μέσω διαδικτύου μέχρι την «έλλειψη απαρχαιωμένων τραπεζικών συστημάτων στην Κίνα», που της επέτρεψε να υπερπηδήσει μετρητά και πιστωτικές κάρτες και να απελευθερώσει «μια τεράστια αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου και ψηφιακών υπηρεσιών», με χρήση «ψηφιακών πληρωμών»· και μέχρι μια σοβαρότατη έλλειψη γιατρών, που οδήγησε την κυβέρνηση να συνεργαστεί στενά με εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Tencent, για να χρησιμοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη στην «προγνωστική» ιατρική. Στις διαφάνειες επισημαίνεται ότι στην Κίνα οι εταιρείες τεχνολογίας «έχουν την εξουσιοδότηση να ξεπερνούν γρήγορα τα όποια ρυθμιστικά εμπόδια, ενώ οι αμερικανικές πρωτοβουλίες πέφτουν στο τέλμα της συμμόρφωσης με τον Νόμο Περί Της Δυνατότητας Μεταφοράς της Ασφάλισης και Περί Λογοδοσίας (HIPAA) και των εγκρίσεων από τον Οργανισμό Ελέγχου Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA)».

Περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα, ωστόσο, η NSCAI επισημαίνει την προθυμία της Κίνας να αγκαλιάσει τις συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα στο πεδίο της μαζικής παρακολούθησης και της συλλογής δεδομένων, ως λόγο για το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα. Η παρουσίαση εγκωμιάζει την «απερίφραστη κυβερνητική στήριξη και συμμετοχή, λ.χ. στην εφαρμογή συστημάτων αναγνώρισης προσώπου» στην Κίνα.  Υποστηρίζει ότι «η παρακολούθηση είναι από τους “πρώτους και καλύτερους πελάτες” της τεχνητής νοημοσύνης» και, ακόμη, ότι «η μαζική παρακολούθηση είναι μια αχτύπητη εφαρμογή, σε όρους βαθιάς μάθησης [8]».

Ο λόγος που είναι αυτό αξιοσημείωτο, είναι ότι η μητρική εταιρεία της Google, η Alphabet, προωθεί εδώ και καιρό αυτό ακριβώς το όραμα μέσω μιας θυγατρικής της, της Sidewalk Labs, επιλέγοντας μάλιστα ένα μεγάλο μέρος της προκυμαίας του Τορόντο για να το κάνει πρωτότυπο «έξυπνης πόλης». Ωστόσο, στο πρότζεκτ του Τορόντο μπήκε λουκέτο μετά από δυο χρόνια ακατάπαυστης διαμάχης γύρω από το ζήτημα του τεράστιου όγκου προσωπικών δεδομένων, που θα συνέλεγε η Alphabet, την έλλειψη προστασίας της ιδιωτικής ζωής και τα αμφισβητήσιμα οφέλη για την πόλη στο σύνολό της.

Πέντε μήνες μετά την παρουσίαση αυτή, τον Νοέμβριο, η NSCAI απέστειλε μια ενδιάμεση έκθεση στο Κογκρέσο κρούοντας ακόμα δυνατότερα τον κώδωνα του κινδύνου όσον αφορά την ανάγκη να φτάσουν οι ΗΠΑ το επίπεδο της Κίνας ως προς την υιοθέτηση αυτών των αμφιλεγόμενων τεχνολογιών. «Βρισκόμαστε σε στρατηγικό ανταγωνισμό», αναφέρει η έκθεση, που αποκτήθηκε βάσει του Νόμου FOIA από το Κέντρο Πληροφοριών Προστασίας του Ηλεκτρονικού Απορρήτου. «Η τεχνητή νοημοσύνη θα βρεθεί στο επίκεντρο. Διακυβεύεται το μέλλον της εθνικής μας ασφάλειας και οικονομίας».

«Κίτρινος κίνδυνος»: Ένας πολλαπλά εξυπηρετικός εκφοβισμός

Γύρω στα τέλη Φεβρουαρίου ο Σμιντ μετέφερε το μέτωπο της εκστρατείας του στο ευρύ κοινό, ίσως καταλαβαίνοντας ότι η αύξηση του προϋπολογισμού, που ζητούσε η Επιτροπή του, δεν θα μπορούσε να εγκριθεί χωρίς πολύ μεγαλύτερους βαθμούς αποδοχής και συμφωνίας. Σε ένα άρθρο γνώμης στην εφημερίδα New York Times, με τίτλο «Διοικούσα κάποτε την Google. Η Σίλικον Βάλεϊ θα μπορούσε να ηττηθεί από την Κίνα», ο Σμιντ ζήτησε «συμπράξεις μεταξύ κυβέρνησης και βιομηχανίας, που δεν θα έχουν προηγούμενο» και, για άλλη μια φορά, έκρουσε τον κώδωνα του κίτρινου κινδύνου:

«Η τεχνητή νοημοσύνη θα ανοίξει νέα μέτωπα παντού, από τη βιοτεχνολογία ως τον τραπεζικό τομέα, ενώ αποτελεί και προτεραιότητα του Υπουργείου Άμυνας […] Εάν οι τρέχουσες τάσεις συνεχιστούν, τότε οι συνολικές επενδύσεις της Κίνας στην έρευνα και στην ανάπτυξη αναμένεται να ξεπεράσουν αυτές των ΗΠΑ μέσα σε μια δεκαετία, δηλαδή στο ίδιο χρονικό διάστημα, πάνω κάτω, που η οικονομία της προβλέπεται να γίνει μεγαλύτερη από τη δική μας. Εάν δεν επέλθουν αλλαγές σε αυτές τις τάσεις, στη δεκαετία του 2030 θα ανταγωνιζόμαστε μια χώρα που θα έχει μεγαλύτερη οικονομία, περισσότερες επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, καλύτερη έρευνα, ευρύτερη εφαρμογή νέων τεχνολογιών και ισχυρότερες υπολογιστικές υποδομές [computing infrastructure] […] Στην ουσία, οι Κινέζοι έχουν μπει σε ένα παιχνίδι ανταγωνισμού, για να γίνουν οι κορυφαίοι καινοτόμοι στον κόσμο, και οι ΗΠΑ δεν παίζουν με στόχο τη νίκη».

Η μόνη λύση που έβλεπε ο Σμιντ ήταν να ξεχειλίσει χρήμα από τα δημόσια ταμεία. Επαινώντας τον Λευκό Οίκο που ζήτησε διπλασιασμό χρηματοδότησης της έρευνας στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της κβαντικής πληροφορικής, έγραψε: «Για άλλη μια φορά, θα έπρεπε να σχεδιάζουμε τον διπλασιασμό της χρηματοδότησης σε αυτούς τους τομείς, παράλληλα με τη διαμόρφωση των θεσμικών δυνατοτήτων για εργαστήρια και ερευνητικά κέντρα […] Ταυτόχρονα, το Κογκρέσο πρέπει να ικανοποιήσει το αίτημα του προέδρου, να φτάσει η χρηματοδότηση σε έρευνα και ανάπτυξη το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας εβδομηκονταετίας, το δε Υπουργείο Άμυνας θα πρέπει να αξιοποιήσει αυτή τη μεγάλη αύξηση πόρων για να δημιουργήσει πρωτοποριακές δυνατότητες στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, της κβαντικής, της υπερηχητικής και άλλων τεχνολογικών τομέων προτεραιότητας».

Το άρθρο αυτό εμφανίστηκε ακριβώς δύο εβδομάδες πριν την ανακήρυξη της επιδημίας του κορωνοϊού σε πανδημία – και καμία αναφορά δεν γινόταν στο ότι, ανάμεσα στους στόχους αυτής της τεράστιας επέκτασης σε όρους υψηλής τεχνολογίας, ήταν και η προστασία της υγείας των Αμερικανών. Η μόνη αναφορά που υπήρχε, ήταν πως η επέκταση είναι απαραίτητη, προκειμένου να αποφευχθεί μια ανταγωνιστική υπεροχή της Κίνας. Βέβαια, αυτό σύντομα θα άλλαζε.

Πείτε και ένα ευχαριστώ…

Στο δίμηνο που ακολούθησε, ο Σμιντ αδιάκοπα υποβάλλει αυτές τις από πολλού υφιστάμενες αξιώσεις –για μαζικές δημόσιες δαπάνες σε έρευνα και υποδομές υψηλής τεχνολογίας, για σωρεία «συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα» στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης και για τη χαλάρωση αναρίθμητων πλαισίων προστασίας της ιδιωτικής ζωής και της ασφάλειας– σε μια επιθετική άσκηση επανασχεδίασης ταυτότητας προϊόντος. Τώρα πια όλα αυτά τα μέτρα (και ακόμα περισσότερα) πλασάρονται στο ευρύ κοινό ως μοναδική ελπίδα προστασίας μας από έναν πρωτόγνωρο ιό, που με αυτόν θα χρειαστεί να ζούμε για τα επόμενα χρόνια.

Και οι εταιρείες τεχνολογίας, με τις οποίες ο Σμιντ έχει στενούς δεσμούς και που στελέχη τους κατακλύζουν τις συμβουλευτικές επιτροπές των οποίων προεδρεύει, πλασάρονται επανατοποθετούμενες: τώρα ως καλοπροαίρετοι προστάτες της δημόσιας υγείας και γενναιόδωροι προασπιστές των «καθημερινών ηρώων», των ζωτικής σημασίας εργαζομένων [9] – πολλοί από τους οποίους, όπως οι οδηγοί παράδοσης προϊόντων, θα έχαναν τις δουλειές τους αν επιτρεπόταν στις εταιρείες αυτές να κάνουν όσα επιδιώκουν. Λιγότερο από δύο εβδομάδες μετά την έναρξη της καραντίνας στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, ο Σμιντ έγραψε ένα άρθρο γνώμης στην εφημερίδα Wall Street Journal, που «έριχνε» την καινούρια γραμμή και καθιστούσε σαφές ότι η Σίλικον Βάλεϊ είχε κάθε πρόθεση να εκμεταλλευτεί την κρίση στο έπακρο για έναν μόνιμο μετασχηματισμό.

«Όπως και άλλοι Αμερικανοί, οι τεχνολόγοι προσπαθούν να συμβάλουν, από το ρόλο τους, στη στήριξη της πρώτης γραμμής του αγώνα ενάντια στην πανδημία. […] Όμως, κάθε Αμερικανός θα πρέπει να θέσει το ερώτημα: πού θέλουμε να βρίσκεται το έθνος, όταν πια η πανδημία του Covid-19 τελειώσει; Πώς θα μπορούσε οι αναδυόμενες τεχνολογίες, που τίθενται  σε εφαρμογή στην τρέχουσα κρίση, να μας σπρώξουν σε ένα καλύτερο μέλλον; […] Εταιρείες όπως η Amazon ξέρουν πώς να προμηθεύουν και να διανέμουν αποτελεσματικά. Θα χρειαστεί να παρέχουν υπηρεσίες και συμβουλές σε κυβερνητικούς αξιωματούχους που δεν διαθέτουν υπολογιστικά συστήματα και τεχνογνωσία. Θα χρειαζόταν, επίσης, να επιταχύνουμε την τάση για εξ αποστάσεως μάθηση, που τη δοκιμάζουμε σήμερα στην πράξη, όσο ποτέ άλλοτε. Στο διαδίκτυο, δεν υπάρχει απαίτηση εγγύτητας, πράγμα που επιτρέπει στους μαθητές να διδάσκονται από τους καλύτερους εκπαιδευτικούς, ανεξαρτήτως της σχολικής περιοχής που διαμένουν. […] Η ανάγκη για γρήγορο, μεγάλης κλίμακας πειραματισμό θα επιταχύνει και την βιοτεχνολογική επανάσταση. […] Εν τέλει, η χώρα έχει καθυστερήσει πολύ στο κομμάτι μιας πραγματικής ψηφιακής υποδομής. […] Εάν θέλουμε να οικοδομήσουμε την οικονομία και το εκπαιδευτικό σύστημα του μέλλοντος, βασισμένα σε κάθε λογής τηλε-υπηρεσίες, χρειαζόμαστε έναν πληθυσμό πλήρως συνδεδεμένο και μια υποδομή εξαιρετικά υψηλής ταχύτητας. Η κυβέρνηση πρέπει να πραγματοποιήσει μια τεράστια επένδυση –ίσως ως μέρος μιας δέσμης οικονομικών κινήτρων– για τη μετατροπή της ψηφιακής υποδομής του έθνους σε πλατφόρμες βασισμένες σε ψηφιακά νέφη [cloud-based platforms] και τη σύνδεσή τους με ένα δίκτυο 5G».

Ακούραστη, πράγματι, η ενεργητικότητα που επέδειξε ο Σμιντ στην προσπάθεια να γίνει το όραμα αυτό πραγματικότητα. Δύο εβδομάδες αφότου εμφανίστηκε αυτό το άρθρο γνώμης, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Google περιέγραψε το πρόγραμμα ad–hoc εκπαίδευσης από το σπίτι –που εκπαιδευτικοί και οικογένειες σε ολόκληρη τη χώρα αναγκάστηκαν να συνδιαμορφώσουν όπως-όπως εν μέσω της κατάστασης έκτακτης ανάγκης για την προστασία της δημόσιας υγείας– ως «ένα μαζικό πείραμα στην εξ αποστάσεως μάθηση». Στόχος του πειράματος, είπε, ήταν «να προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε πώς μαθαίνουν τα παιδιά εξ αποστάσεως. Και με τα δεδομένα αυτά, θα είμαστε, λογικά, σε θέση να δημιουργήσουμε καλύτερα εργαλεία εξ αποστάσεως μάθησης, τα οποία, συνδυαζόμενα με τον εκπαιδευτικό […] θα βοηθήσουν τα παιδιά να μαθαίνουν καλύτερα». Αυτά τα είπε στη διάρκεια μιας βιντεοκλήσης που οικοδεσπότης της ήταν το Economic Club της Νέας Υόρκης. Από την ίδια βιντεοκλήση, ο Σμιντ έκανε έκκληση για περισσότερη τηλε-υγεία, περισσότερο 5G, περισσότερο ψηφιακό εμπόριο και όλα τα υπόλοιπα, που περιλαμβάνει η από πολλού υφιστάμενη λίστα επιθυμιών. Όλα στο όνομα της καταπολέμησης του ιού.

Το πιο εύγλωττο σχόλιό του, πάντως, ήταν το ακόλουθο: «Το πλεονέκτημα αυτών των μεγάλων εταιρειών, που αρεσκόμαστε να τις κακολογούμε, από την άποψη της ικανότητας επικοινωνίας, της ικανότητας αντιμετώπισης ζητημάτων υγείας, της ικανότητας λήψης πληροφοριών, είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Σκεφτείτε πώς θα ήταν η ζωή σας στην Αμερική χωρίς την Amazon». Πρόσθεσε ότι οι άνθρωποι θα έπρεπε «να είναι λιγάκι ευγνώμονες που αυτές οι εταιρείες βρήκαν το κεφάλαιο, πραγματοποίησαν την επένδυση, δημιούργησαν τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε τώρα και μας βοήθησαν πραγματικά».
Εργάτες που φορούν προστατευτικό εξοπλισμό θάβουν μαζικά τα θύματα του Covid-19 σε μια τάφρο στο Χαρτ Άιλαντ της Νέας Υόρκης (John Minchillo, AP Photo).



Μοναδικό εμπόδιο η δημοκρατία
Υπενθυμίζεται ότι, μέχρι πολύ πρόσφατα, μεγάλωνε η δημόσια αντίθεση απέναντι σε αυτές τις εταιρείες. Οι προεδρικοί υποψήφιοι συζητούσαν ανοιχτά το σπάσιμο των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας. Η Amazon αναγκάστηκε να αποσύρει τα σχέδιά της για μεταφορά των κεντρικών γραφείων της στη Νέα Υόρκη λόγω των σφοδρών αντιδράσεων της τοπικής κοινωνίας. Το πρότζεκτ της Sidewalk Labs της Google το διαπερνούσε μια κρίση χωρίς τέλος, και οι εργαζόμενοι της ίδιας της Google αρνούνταν να κατασκευάσουν τεχνολογία παρακολούθησης με στρατιωτικές εφαρμογές.

Εν ολίγοις, η δημοκρατία –η άβολη συμμετοχή της κοινωνίας στον σχεδιασμό κρίσιμης σημασίας ζητημάτων, που άπτονται θεσμών και δημόσιων χώρων– αποδείχθηκε το μεγαλύτερο και μοναδικό εμπόδιο στο διάβα του οράματος που προωθούσε ο Σμιντ, πρώτα από το πόστο του στην κορυφή της Google και της Alphabet και στη συνέχεια ως πρόεδρος των δύο πανίσχυρων επιτροπών που συμβουλεύουν το Κογκρέσο και το Υπουργείο Άμυνας. Όπως αποκαλύπτουν τα έγγραφα της NSCAI, η άβολη αυτή άσκηση πίεσης από τμήματα της κοινωνίας και από εργαζόμενους στο εσωτερικό των μεγα-εταιρειών της τεχνολογίας, σύμφωνα πάντα με την αντίληψη ανθρώπων όπως ο Σμιντ και ο διευθύνων σύμβουλος της Amazon Τζεφ Μπέζος, επιβράδυνε σε ανυπολόγιστο βαθμό την κούρσα για όπλα τεχνητής νοημοσύνης, κρατώντας μακριά από τους δρόμους στόλους ολόκληρους από αυτόνομα –και δυνητικά θανατηφόρα– αυτοκίνητα και φορτηγά, προστατεύοντας προσωπικούς φακέλους υγείας από το να γίνουν όπλο στα χέρια εργοδοτών και ενάντια σε εργαζομένους, αποτρέποντας την καθολική κάλυψη αστεακών χώρων από λογισμικό αναγνώρισης προσώπου και άλλα πολλά.

Για ανθρώπους όπως ο Σμιντ και ο Μπέζος, η δημοκρατία –η άβολη για αυτούς συμμετοχή της κοινωνίας στον σχεδιασμό κρίσιμης σημασίας θεσμών και δημόσιων χώρων– επιβράδυνε σε βαθμό εξοργιστικό την κούρσα για όπλα τεχνητής νοημοσύνης

Τώρα, εν μέσω του μακελειού από τη συνεχιζόμενη πανδημία και του φόβου και της αβεβαιότητας για το μέλλον που αυτή έχει επιφέρει, οι εταιρείες αυτές βλέπουν ξεκάθαρα ότι είναι η κατάλληλη στιγμή για να σαρώσουν όλες αυτές τις δεσμεύσεις απέναντι στη δημοκρατία. Ώστε να αποκτήσουν τους ίδιους βαθμούς δύναμης με τους Κινέζους ανταγωνιστές τους, που έχουν την πολυτέλεια να λειτουργούν χωρίς να τους φράζουν τον δρόμο διάφορες σφήνες, εργατικών ή πολιτικών δικαιωμάτων.

Όλα αυτά εξελίσσονται με πολύ μεγάλη ταχύτητα. Η κυβέρνηση της Αυστραλίας έχει συνάψει σύμβαση με την Amazon για να αποθηκεύει τα δεδομένα της αμφιλεγόμενης εφαρμογής της για εντοπισμό κρουσμάτων κορωνοϊού. Η κυβέρνηση του Καναδά έχει συνάψει σύμβαση με την Amazon για την παράδοση ιατρικού εξοπλισμού, προξενώντας ερωτηματικά αναφορικά με τους λόγους παράκαμψης του δημόσιου ταχυδρομείου. Και μέσα σε λίγες μόνο μέρες, στις αρχές Μαΐου, η Alphabet ξεκίνησε μια νέα πρωτοβουλία τής Sidewalk Labs για την αναδιαμόρφωση αστεακών υποδομών, με αρχικό κεφάλαιο 400 εκατομμυρίων δολαρίων. Ο Τζος Μαρκούζε, εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Αμυντικής Καινοτομίας, του οποίου προεδρεύει ο Σμιντ, ανακοίνωσε ότι άφηνε τη θέση αυτή για να εργαστεί με σχέση πλήρους απασχόλησης στην Google, ως επικεφαλής στρατηγικής και καινοτομίας στο πεδίο του ολοκληρωμένου δημόσιου τομέα [global public sector]. Πράγμα που σημαίνει ότι θα βοηθάει την Google να εκμεταλλεύεται προς όφελός της κάποιες από τις πολλές ευκαιρίες που αυτός και ο Σμιντ τόσο ενεργητικά πάσχιζαν να ανοιχτούν, μέσα από την άσκηση παρασκηνιακής πολιτικής πίεσης.

Επενδύσεις σε τεχνολογία ή επενδύσεις σε ανθρώπους;

Για να είμαστε εντελώς σαφείς, ο ρόλος της τεχνολογίας είναι αναμφίβολα σημαντικός στο κομμάτι της προστασίας της δημόσιας υγείας, που θα χρειαστεί στους μήνες και στα χρόνια που έρχονται. Το ερώτημα είναι: Θα υπάγεται η τεχνολογία αυτή στη σφαίρα της δημοκρατίας και της δημόσιας εποπτείας; Ή θα λανσαριστεί με όρους φρενίτιδας σε ένα «καθεστώς κατ’ εξαίρεση», χωρίς να τεθούν κρίσιμα ερωτήματα πάνω σε ζητήματα που θα διαμορφώσουν τη ζωή μας για τις επόμενες δεκαετίες; Ερωτήματα όπως, για παράδειγμα: Εφόσον πράγματι αντιλαμβανόμαστε πόσο κρίσιμη είναι η ψηφιακή συνδεσιμότητα σε περιόδους κρίσης, θα πρέπει, αλήθεια, τα δίκτυα αυτά και τα δεδομένα μας να είναι στα χέρια ιδιωτικών παικτών όπως η Google, η Amazon και η Apple; Εφόσον τα δημόσια ταμεία χρηματοδοτούν τόσο μεγάλο μέρος αυτής της ψηφιακής συνδεσιμότητας, μήπως θα πρέπει και να τελούν υπό κατοχή και έλεγχο του δημοσίου; Εφόσον το διαδίκτυο είναι απαραίτητο για τόσο πολλά στη ζωή μας –που σαφώς είναι– μήπως θα πρέπει αυτό να αντιμετωπίζεται ως μη κερδοσκοπική, δημόσια υπηρεσία κοινής ωφέλειας;

Και, ενώ δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η δυνατότητα τηλεδιάσκεψης στάθηκε σανίδα σωτηρίας στην περίοδο της καραντίνας, χρειάζεται να γίνουν σοβαρές συζητήσεις σχετικά με το κατά πόσον οι τρόποι προστασίας μας με τη μεγαλύτερη σταθερότητα και αντοχή στον χρόνο είναι σαφώς πιο ανθρώπινοι. Ας πάρουμε την εκπαίδευση, για παράδειγμα. Ο Σμιντ έχει δίκιο όταν λέει ότι οι παραφορτωμένες με μαθητές σχολικές αίθουσες συνιστούν κίνδυνο για την υγεία, τουλάχιστον μέχρι να βρούμε εμβόλιο. Μήπως, λοιπόν, να προσλαμβάναμε άλλους τόσους εκπαιδευτικούς, να διπλασιάζαμε τον αριθμό τους, κατεβάζοντας το μέγεθος της τάξης στο μισό; Μήπως να εξασφαλίζαμε ότι κάθε σχολείο έχει νοσοκόμο; Αυτά θα δημιουργούσαν θέσεις εργασίας, που τόσο πολύ χρειάζονται σε μια κρίση ανεργίας επιπέδων βαθιάς οικονομικής ύφεσης, και θα πρόσφεραν περισσότερο χώρο για όλους μέσα στο μαθησιακό περιβάλλον. Εφόσον τα κτήρια παραείναι γεμάτα, μήπως να χωριζόταν η μέρα ανά βάρδιες και να πλήθαινε η εκπαίδευση σε εξωτερικούς χώρους, στη βάση συμπερασμάτων τόσων και τόσων ερευνών, που δείχνουν ότι, όταν τα παιδιά περνούν  χρόνο στη φύση, βελτιώνεται η ικανότητά τους για μάθηση;

Η εισαγωγή τέτοιου είδους αλλαγών θα ήταν δύσκολη, αναμφίβολα. Όμως δεν είναι ούτε κατά διάνοια τόσο επικίνδυνη όσο η εγκατάλειψη της πιο δοκιμασμένης από όλες τις τεχνολογίες: της διδασκαλίας ανθρώπων από μεγαλύτερούς τους, εκπαιδευμένους ανθρώπους, πρόσωπο με πρόσωπο, ανά ομάδες όπου μαθαίνουν να σχετίζονται μεταξύ τους, πρώτα απ’ όλα.

Με το που έγινε γνωστή η νέα συνεργασία της πολιτείας της Νέας Υόρκης με το Ίδρυμα Γκέιτς, η αντίδραση του Άντι Παλότα, προέδρου του Σωματείου Εκπαιδευτικών της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, υπήρξε άμεση: «Αν θέλουμε να αναπροσδιορίσουμε την εκπαίδευση, ας ξεκινήσουμε θέτοντας επί τάπητος την ανάγκη για κοινωνικούς λειτουργούς, συμβούλους ψυχικής υγείας, σχολικούς νοσοκόμους, εμπλουτισμό των καλλιτεχνικών μαθημάτων, βελτιωμένες παραδόσεις μαθημάτων και μικρότερες σχολικές τάξεις στις σχολικές περιοχές ολόκληρης της πολιτείας» είπε. Ένας συνασπισμός ομάδων γονέων, πάλι, επεσήμανε ότι, αν όντως ζούσαν ένα «πείραμα στην εξ αποστάσεως μάθηση» (όπως το έθεσε ο Σμιντ), τότε τα αποτελέσματά του ήταν βαθιά ανησυχητικά: «Δεδομένου ότι τα σχολεία έχουν κλείσει από τα μέσα Μαρτίου, η αντίληψή μας πως είναι τεράστιες οι ανεπάρκειες της παράδοσης μαθημάτων από οθόνες έχει ενισχυθεί ακόμα περισσότερο». ​​

Εκτός από τις προφανείς ταξικές και έμφυλες πλευρές της μεροληπτικότητας σε βάρος παιδιών που δεν έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο και σε οικιακούς υπολογιστές (προβλήματα που οι εταιρείες τεχνολογίας είναι πρόθυμες να λύσουν, επί πληρωμή, δηλαδή με μαζικές πωλήσεις δικών τους προϊόντων τεχνολογίας), προκύπτουν μεγάλα ερωτήματα σχετικά με το αν η εξ αποστάσεως διδασκαλία μπορεί να εξυπηρετήσει πολλά παιδιά με αναπηρίες, όπως διά νόμου απαιτείται. Και, επιπλέον, δεν υπάρχει τεχνολογική λύση στο πρόβλημα της μάθησης μέσα σε ένα οικιακό περιβάλλον με πάρα πολλά μέλη και/ή κακοποιητικό. Το ζήτημα δεν είναι αν πρέπει να αλλάξουν τα σχολεία ενώπιον ενός εξαιρετικά μεταδοτικού ιού, για τον οποίο ούτε θεραπεία, ούτε εμβολιασμό διαθέτουμε. Όπως κάθε ίδρυμα που συγκεντρώνει ανθρώπους ομαδικά, τα σχολεία θα αλλάξουν. Το πρόβλημα, όπως πάντα σε τέτοιες στιγμές συλλογικού σοκ, είναι η απουσία δημόσιου διαλόγου σχετικά με το είδος και την κατεύθυνση των αλλαγών αυτών, όπως και σχετικά με το ποιοι πρέπει να είναι οι ωφελούμενοι. Οι ιδιωτικές εταιρείες τεχνολογίας ή οι μαθητές;

Τα ίδια ερωτήματα πρέπει να τεθούν και για την υγεία. Η αποφυγή ιατρείων και νοσοκομείων είναι κάτι που έχει νόημα, όσο διαρκεί μια πανδημία. Όμως, είναι πολλά που δεν μπορεί να εντοπιστούν με την τηλε-υγεία, πολλά που της διαφεύγουν. Επομένως, χρειαζόμαστε μια συζήτηση τεκμηριωμένη, βασισμένη σε στοιχεία, γύρω από τα υπέρ και τα κατά της δαπάνης των περιορισμένων δημόσιων πόρων στην τηλε-υγεία – συγκριτικά με τις δαπάνες για περισσότερους νοσηλευτές, που θα είναι εξοπλισμένοι με όλον τον απαραίτητο προστατευτικό εξοπλισμό και σε θέση να πραγματοποιούν επισκέψεις για τη διάγνωση και τη φροντίδα ασθενών στα σπίτια τους. Και, ίσως, το πιο επείγον: πρέπει να βρούμε την ισορροπία ανάμεσα στις εφαρμογές εντοπισμού κρουσμάτων του ιού (που, με τα κατάλληλα πρωτόκολλα προστασίας του απορρήτου, έχουν να παίξουν κάποιον ρόλο), και στα αιτήματα για ένα Κοινοτικό Σώμα Υγείας [Community Health Crops] που θα έδινε δουλειές σε εκατομμύρια Αμερικανούς – όχι μόνο στο κομμάτι του εντοπισμού κρουσμάτων, αλλά και στο κομμάτι της διασφάλισης ότι θα έχουν όλοι τους υλικούς πόρους και την υποστήριξη που χρειάζονται για να μπαίνουν με ασφάλεια σε καραντίνα.

Σε κάθε περίπτωση, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια σειρά επιλογών υπαρκτών και δύσκολων, που καταλήγουν στο εξής: Θα επιλέξουμε επενδύσεις σε ανθρώπους ή επενδύσεις σε τεχνολογία; Γιατί η σκληρή αλήθεια είναι ότι, όπως έχουν τα πράγματα, είναι πολύ απίθανο να κάνουμε και τα δύο. Η άρνηση να μεταφερθούν κάποιοι πόροι –και δεν μιλάμε καν για τους αναγκαίους πόρους– σε πολιτείες και σε πόλεις, μέσα από διαδοχικά ομοσπονδιακά προγράμματα οικονομικής διάσωσης, σημαίνει ότι η προκαλούμενη από τον κορωνοϊό κρίση στην υγεία χτυπάει τώρα κατάμουτρα σε μια κατασκευασμένη κρίση λιτότητας. Δημόσια σχολεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία και μεταφορές βρίσκονται αντιμέτωπα με υπαρξιακά διλήμματα όσον αφορά το μέλλον τους. Αν οι εταιρείες τεχνολογίας βγουν νικήτριες από τη θηριώδη εκστρατεία τους υπέρ της εξ αποστάσεως  μάθησης, της τηλε-υγείας, του 5G και των οχημάτων χωρίς οδηγό (το Νιου Ντιλ της Οθόνης που προωθούν), τότε, απλά και καθαρά, δεν θα περισσεύουν καθόλου χρήματα για να καλυφθούν φλέγουσες δημόσιες προτεραιότητες – πόσο μάλλον για το Πράσινο Νιου Ντιλ, που το χρειάζεται ο πλανήτης μας επειγόντως. Αντιθέτως: Το αντίτιμο για τα αστραφτερά γκάτζετ θα είναι μαζικές απολύσεις εκπαιδευτικών και λουκέτα σε νοσοκομεία.

Η τεχνολογία μάς δίνει μεν δραστικά εργαλεία, αλλά δεν είναι όλες οι λύσεις τεχνολογικές. Και το πρόβλημα με την ανάθεση της λήψης βασικών αποφάσεων –όσον αφορά τον τρόπο «αναπροσδιορισμού» των πολιτειών και των πόλεών μας– σε τρίτους, σε ανθρώπους όπως ο Μπιλ Γκέιτς και ο Έρικ Σμιντ, είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν περάσει τη ζωή τους όλη υποστηρίζοντας δημόσια την πεποίθηση πως δεν υπάρχει πρόβλημα που να μην μπορεί η τεχνολογία να διορθώσει. Για αυτούς, και για άλλους πολλούς στη Σίλικον Βάλεϊ, η πανδημία είναι μια χρυσή ευκαιρία να γίνουν αποδέκτες όχι μόνο της ευγνωμοσύνης, αλλά και του σεβασμού και της δύναμης που αισθάνονται ότι αδίκως τούς έχουν στερήσει. Και ο Άντριου Κουόμο, βάζοντας τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της Google υπεύθυνο του οργάνου που θα διαμορφώσει τους όρους εξόδου της πολιτείας από την καραντίνα, φαίνεται να του παραχώρησε, μόλις, κάτι που φέρνει πολύ σε δρόμο ανοιχτό με τα σκυλιά δεμένα.

* Η Ναόμι Κλάιν είναι Καναδή δημοσιογράφος και ακτιβίστρια, συγγραφέας των βιβλίων «Το Δόγμα του Σοκ» και «Αυτό Αλλάζει τα Πάντα – Καπιταλισμός Εναντίον Κλίματος». Το παρόν άρθρο (που, όπως γράφει η ίδια η Κλάιν, «είναι το πρώτο μιας σειράς άρθρων πάνω στο δόγμα σοκ και τον καταστροφικό καπιταλισμό στην εποχή του Covid–19») δημοσιεύθηκε στις 8 Μαΐου 2020 στο ηλεκτρονικό ενημερωτικό δίκτυο The Intercept (theintercept.com). Εδώ παρουσιάζεται με τίτλο και μεσότιτλους της Σύνταξης.

Μετάφραση: Νίκος Λάιος


Σημειώσεις του μεταφραστή:

[1] Άντριου Κουόμο: Στέλεχος του Δημοκρατικού Κόμματος και (σύμφωνα με συγκρατημένα εγκωμιαστικό άρθρο της εφημερίδας New York Times) «το πρόσωπο του Δημοκρατικού Κόμματος τούτη την ώρα» απέναντι στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση Τραμπ.
[2] Επανασχεδίαση ταυτότητας προϊόντος [rebranding]: Όρος του μάρκετινγκ που αναφέρεται στο επαναλανσάρισμα της ταυτότητας ενός υπαρκτού προϊόντος, με στόχο να γίνει πιο ελκυστικό.
[3] Μάικλ Μπλούμπεργκ: Δισεκατομμυριούχος και υποψήφιος στην πρόσφατη εσωκομματική αναμέτρηση του Δημοκρατικού Κόμματος για την ανάδειξη του επικεφαλής του στις επικείμενες προεδρικές εκλογές. Αν και αυτοχρηματοδότησε την καμπάνια του με το ιλιγγιώδες ποσό των 937 εκατομμυρίων δολαρίων, δεν κατάφερε να κερδίσει το χρίσμα. Το 2002 είχε εκλεγεί δήμαρχος της Νέας Υόρκης με την υποστήριξη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
[4] «Μαύρος Καθρέφτης»: Η τηλεοπτική σειρά επιστημονικής φαντασίας Black Mirror, σε κάθε αυτοτελές επεισόδιο της οποίας ξεδιπλώνεται ένα διαφορετικό ζοφερό σενάριο, υπό την ενιαία θεματολογία των αρνητικών συνεπειών που (μπορεί να) έχουν οι νέες τεχνολογίες στον άνθρωπο και στην κοινωνία.
[5] Μηχανική μάθηση [machine learning]: Μέθοδος επινόησης μοντέλων και αλγορίθμων που μαθαίνουν από τα δεδομένα, τις τάσεις τους και τις μεταξύ τους σχέσεις, ώστε να προβλέπουν αποτελέσματα. Χρησιμοποιείται στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης για την κατασκευή μηχανών που θα μαθαίνουν από τα δεδομένα.
[6] Δοκιμαστική φάση αναδιάρθρωσης [shakedown]: Μια περίοδος δοκιμών και αξιολόγησης, ακολουθούμενη από προσαρμογές προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα ή άλλες πλευρές της λειτουργίας ενός καινούριου προϊόντος, πριν την τελική χρήση του.
[7] Διαμοιρασμός αυτοκινήτων [car-sharing]: Περιστασιακή χρήση αυτοκινήτων από διαφορετικούς ανθρώπους μέσω ενοικίασης για μικρές χρονικές περιόδους –συχνά για μία ώρα– και για σχετικά μικρές διαδρομές. Ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου μπορεί να είναι μια εταιρεία ή ένα φυσικό πρόσωπο. Διάφορες εταιρείες, που ασχολούνται με την ανάπτυξη τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης, προωθούν την εναλλακτική αυτή ως σημαντικό κομμάτι των αστικών μετακινήσεων, τις οποίες οραματίζονται ολοένα και πιο «εξατομικευμένες σύμφωνα με τις ανάγκες του χρήστη».
[8] Βαθιά (εκ)μάθηση [deep learning]: Μοντέλα και αλγόριθμοι που επιτρέπουν σε μηχανές να μαθαίνουν από την ανάλυση σύνθετων δεδομένων για να προβούν σε λήψη αποφάσεων. Η βαθιά (εκ)μάθηση γίνεται εφικτή μέσω ενός τεχνητού νευρικού δικτύου, που μιμείται αυτό του ανθρώπινου εγκεφάλου. Πιο γνωστές εφαρμογές της είναι η μηχανική όραση και η αναγνώριση ομιλίας.
[9] Ζωτικής σημασίας εργαζόμενοι [essential workers]. Οι άνθρωποι που η εργασία τους, εν μέσω μιας μεγάλης κρίσης (όπως η τρέχουσα πανδημία), θεωρείται ζωτικής σημασίας, για να καλύπτονται βασικές κοινωνικές ανάγκες (παραγωγοί πρωτογενούς τομέα, υγειονομικοί, υπάλληλοι σουπερμάρκετ, διανομείς, σώματα ασφαλείας κ.ο.κ.).
Πηγή "ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ" 19.5.2020
Άλλο Δημοσίευμα της Νάομι Κλάιν για το Θέμα
https://www.babylonia.gr/2020/03/18/naomi-klein-o-koronoios-einai-i-teleia-katastrofi-gia-ton-katastrofiko-kapitalismo/

Πέμπτη, 23 Απριλίου 2020

Υπάρχει και φιλότιμο Ξεχασμένες λειτουργίες της οικογένειας και σπριντ των ειδικών


Υπάρχει και φιλότιμο Ξεχασμένες λειτουργίες της οικογένειας και σπριντ των ειδικών


Υπάρχει και φιλότιμο



από τον Νίκο Λάιο, Κοινωνικό Ανθρωπολόγο, επιστημονικό στέλεχος του Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων Π.Ε. Φωκίδας, δημοσιευμένο στον «Δρόμο της Αριστεράς».

«Στις μέρες της πανδημίας του COVID-19 ακούμε και διαβάζουμε συχνά ειδικούς, που διαβλέπουν κίνδυνο να οδηγήσει η καραντίνα σε πολύ μεγάλη αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας στη χώρα μας.

Θεωρούμε τις προβλέψεις ατεκμηρίωτες και το σκεπτικό, που διαφαίνεται, κατώτερο των περιστάσεων. Παρακάτω θα επιχειρήσουμε να δείξουμε γιατί

Στρεβλή κατανόηση των διαθέσιμων στοιχείων
Μια πηγή, στην οποία συχνά παραπέμπουν οι σχετικές προβλέψεις, είναι ένα δημοσίευμα της εφημερίδας «Καθημερινή». Σύμφωνα με αυτό, στην Ελλάδα η ενδοοικογενειακή βία αυξήθηκε στην τετραετία 2014-2018 κατά 34,45%, με το 66,32% των θυμάτων να είναι γυναίκες. Αυτό που ξεχνιέται στις παραπομπές είναι ότι το ίδιο δημοσίευμα μεταφράζει την ποσοστιαία αύξηση και σε απόλυτους αριθμούς: από 3.512 θύματα το 2014, σε 4.722 το 2018[1]. Οι αριθμοί, δηλαδή, παραμένουν χαμηλοί, συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό, αλλά και συγκριτικά με τα επίπεδα ενδοοικογενειακής βίας σε άλλες χώρες.

Έτσι προκύπτει από την έκθεση του ΟΟΣΑ για το 2019 [2], που περιλαμβάνει συγκριτικά στοιχεία για την περίοδο 2010-2017. Τα ποσοστά γυναικών στην Ελλάδα που δηλώνουν ότι έχουν υποστεί σωματική και/ή σεξουαλική βία από το σύντροφό τους τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους και το τελευταίο δωδεκάμηνο, είναι κάτω από τον μέσο όρο – σε αρκετά καλύτερη θέση από χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Φινλανδία.

Αντιστοιχούν τα καταγεγραμμένα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και βίας κατά των γυναικών στα πραγματικά περιστατικά; Λογικά όχι – τα πραγματικά περιστατικά ενδέχεται να είναι περισσότερα στην Ελλάδα και σε αρκετές άλλες χώρες. Πολλοί οι παράγοντες που παίζουν ρόλο εδώ, όπως οι διαφορετικές αναπαραστάσεις σε κάθε χώρα -πού μπαίνουν τα όρια κάποιας κοινωνικά «αποδεκτής» βίας που δεν καταγγέλλεται-, η επάρκεια εξειδικευμένων δομών και οι βαθμοί εμπιστοσύνης και/ή πρόσβασης σε αυτούς κ.λπ.

Δεν θα αυξηθούν, λοιπόν, τα δηλωμένα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας στη χώρα μας; Δεν λέμε αυτό, αλλά ότι η αυξητική τάση προϋπάρχει, με ρυθμούς που τοποθετούν τη χώρα σε καλή θέση διεθνώς, ότι βάσει αυτών είναι αναμενόμενη μια περαιτέρω αύξηση και ότι μένει να αποδειχτεί αν και πώς στην περίπτωση της χώρας μας θα υπάρξει συσχέτιση της αύξησης με την καραντίνα. Γιατί υπάρχουν και άλλα σενάρια. Ενδεικτικά, δύο συνδεόμενα μεταξύ τους: (α) Οι διεργασίες στις οικογένειες κατά τη διάρκεια της καραντίνας θα συμβάλλουν σε συγκράτηση της αυξητικής τάσης περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας για το 2020 (χωρίς να την ανατρέψουν). (β) Η αύξηση για το 2020 θα είναι μεγαλύτερη κατά το διάστημα πριν και μετά την καραντίνα. Τέτοια και άλλα σενάρια πρέπει να τεθούν, να μελετηθούν και να αποδειχτούν ή να απορριφθούν, στη βάση τεκμηρίωσης. Αν δεν μπορέσουμε ούτε να τα αποδείξουμε, ούτε να τα απορρίψουμε, δεν σημαίνει ότι τα αποκλείσαμε. Σημαίνει ότι δεν μπορούμε να δώσουμε ικανοποιητική απάντηση.

Στον καιρό της πανδημίας τα συγγενικά δίκτυα φαίνεται να αναδεικνύονται ως πιο ισχυρά, πιο λειτουργικά, ασφαλή και επιθυμητά σε σχέση με τα μη συγγενικά δίκτυα. Και σε παγκόσμιο επίπεδο πολλοί άνθρωποι ξενιτεμένοι προσπαθούν με αγωνία να γυρίσουν στον τόπο τους και στην οικογένειά τους

Στρεβλή κατανόηση του ρόλου της οικογένειας
Ο κοινωνικός ανθρωπολόγος Τζ. Α. Πιττ-Ρίβερς, στην κλασσική μελέτη του «Οι Άνθρωποι της Σιέρρα» (1954), καταγράφει την άποψη ενός νεαρού ευπατρίδη (senorito) αναφορικά με τη συγγένεια: «Είναι γελοίο ένας άνθρωπος να συνάπτει δεσμούς με ανθρώπους μέσω της συγγένειας. Απέναντι στη μητέρα και τον πατέρα σου, ναι, έχεις υποχρεώσεις, γιατί σε έφεραν στον κόσμο, αλλά τι είναι ένας αδερφός, μια αδερφή ή ένας ξάδερφος; Δεν αναγνωρίζω δεσμούς άλλους από εκείνους που έχω με τους φίλους της δικής μου επιλογής». [3]

Η αποστροφή αυτή, ενός γόνου εύπορης αστικής οικογένειας της ισπανικής υπαίθρου, μάς μεταφέρεται στο κομμάτι της μελέτης που αφορά την κουμπαριά (compadrazgo). Έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το δομημένο, σύνθετο σύστημα συγγένειας, στη βάση του οποίου σε ένα βαθμό οργανωνόταν ακόμη η ζωή στην ανδαλουσιανή κοινότητα, ιδιαίτερα μεταξύ των πληβειακών κοινωνικών τάξεων. Στο σύστημα αυτό εμπεριέχεται οργανικά η ίδια η κουμπαριά: Ο κουμπάρος είναι μέλος της οικογένειας, του σογιού, όχι κάποιος σκέτος φίλος, όπως το βλέπει ο ευπατρίδης μας.

Η αναφορά αυτή βοηθά να θυμηθούμε ότι η πορεία εδραίωσης μιας αντίληψης της συγγένειας, ως εχθρικής προς την επιθυμητή «ατομική επιλογή», είναι πορεία ιστορική. Ως τέτοια, εγγράφεται πρώτα απ’ όλα στην κυρίαρχη ατομικιστική ιδεολογία της αστικής τάξης και στις νίκες της απέναντι στους παραδοσιακούς τρόπους συλλογικής συγκρότησης.

Μας θυμίζει, όμως, κάτι ακόμα, που θα μας χρειαστεί παρακάτω: Οικογένεια και κράτος είναι τρόποι οργάνωσης του βίου, σε σχέση πρώτιστα συγκρουσιακή (ας θυμηθούμε τον μύθο της Αντιγόνης). Η οικογένεια ως τρόπος οργάνωσης είναι πολύ αρχαιότερη του κράτους, πολύ πιο εύπλαστη και ευέλικτη, πολύ πιο ανθεκτική, πολύ πιο δοτική προς όλα τα μέλη της, με προσφορές υλικές, συναισθηματικές, συμβολικές, που διακινούνται μέσα από μεγάλα κοινωνικά δίκτυα υποστηρικτικά για τα μέλη τους. Βαθμοί συμπληρωματικότητας στη σχέση οικογένειας-κράτους πετυχαίνονται και διατηρούνται, μόνο με την ακατάπαυστη κινητοποίηση μηχανισμών του κράτους για την καθυπόταξη της οικογένειας, τον περιορισμό των ρόλων της, τον μετασχηματισμό της, το ταίριασμά της στις ανάγκες του τρόπου παραγωγής και αναπαραγωγής που κάθε φορά το κράτος εγγυάται, τον έλεγχό της (λ.χ. πελατειακές σχέσεις). Όλα αυτά επιβεβαιώνουν τον καταρχάς ανταγωνιστικό χαρακτήρα κράτους-οικογένειας, δεν τον καταλύουν.

Μα, δεν έχει η οικογένεια παθογένειες; Φυσικά. Κάποτε και εγκληματικές. Δεν είναι καμιά μεγάλη επιστημονική ανακάλυψη ή αποκάλυψη. Το γνωρίζουν εμπειρικά οι άνθρωποι κάθε πολιτισμού, διαχρονικά και σε κάθε μεριά του πλανήτη. Το αποθανάτισαν σε θρησκείες, μύθους, έπη, τραγωδίες και ανέκδοτα επί πολλούς αιώνες. Χωρίς να παραβλέψουν, με τους ίδιους τρόπους, να εξυμνήσουν τον πολλαπλά ευεργετικό ρόλο της οικογένειας για τον άνθρωπο.

Αυτόν τον θετικό, υποστηρικτικό ρόλο της, κάποιοι ειδικοί βρήκαν την ώρα να τον σκεπάσουν με μαύρες πλερέζες, ακριβώς τώρα που καλούνται να κατανοήσουν σημαντικές διεργασίες που ξετυλίγονται μπρος στα μάτια τους. Να κατανοήσουν, για παράδειγμα, γιατί στον καιρό της πανδημίας τα συγγενικά δίκτυα φαίνεται να αναδεικνύονται ως πιο ισχυρά, πιο λειτουργικά, ασφαλή και επιθυμητά σε σχέση με τα μη συγγενικά δίκτυα. Ή γιατί σε παγκόσμιο επίπεδο πολλοί άνθρωποι ξενιτεμένοι προσπαθούν με αγωνία να γυρίσουν στον τόπο τους και στην οικογένειά τους.



Στρεβλή κατανόηση του στοιχείου του περιορισμού
Ερχόμαστε, έτσι, στο τρίτο ζήτημα. Γιατί, άραγε, τόσο πολλοί «ειδικοί της οικογένειας» φτάνουν να νεκρανασταίνουν τον ντετερμινισμό, προβλέποντας αστήρικτα ότι μαζικός περιορισμός των ανθρώπων στον οίκο και στην οικογενειακή ζωή συνεπάγεται μονογραμμικά μεγάλη αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας; Και γιατί, αντίθετα, δεν προβλέπουν, ας πούμε, μεγάλη αύξηση αυτοκτονιών και χειροτέρευση της ψυχικής υγείας ανθρώπων που μένουν μόνοι τους μέσα σε ένα σπίτι, άρα ακριβώς λόγω έλλειψης οικογενειακής ζωής;

Κεντρικό στοιχείο του συλλογισμού των ειδικών αυτών είναι ο «αναγκαστικός εγκλεισμός» ή, σε πιο αριστοκρατικό τόνο κάποτε, η «αναγκαστική συμβίωση». Εδώ, το «αναγκαστικό» του πράγματος έρχεται σε αντιπαραβολή με το στοιχείο της «επιλογής», ιδωμένης ως «αυτοδιάθεσης του ατόμου».

Η στρεβλή αυτή κατανόηση εγγράφεται στην κυρίαρχη αστική ιδεολογία, που διαθέτει και αριστερή πτέρυγα. Ιδιαίτερα ο μεταμοντέρνος αστικός πολιτισμός τείνει να τοποθετεί την απαγόρευση και την επιτρεπτικότητα σε αυστηρό δίπολο: Στη μεταξύ τους διαπάλη θα επιβληθεί είτε το ένα, είτε το άλλο· χώροι σύνθεσης δεν υπάρχουν ή, για τους πιο υποψιασμένους, απορρίπτονται ως πισωγύρισμα από την πορεία «αυτοεκπλήρωσης» του ατόμου.

Στο φαντασιακό αυτό δίπολο, που θυμίζει αντίληψη θυμωμένου έφηβου, ένας βασικός εκφραστής του πόλου απαγόρευση θεωρείται το κράτος, ένας άλλος, πιο παρακατιανός κάπως, η οικογένεια. Στην περίπτωση της καραντίνας, λοιπόν, το σχήμα περί βίας διαμορφώνεται ως εξής: Το κράτος προστάζει και η οικογένεια τρέχει σαδιστικά, να κάνει τον δεσμοφύλακα του ατόμου.

Εδώ έχουμε δεύτερη στρεβλή κατανόηση. Οι ειδικοί της περίπτωσής μας έχουν χάσει από την οπτική τους τούς βαθμούς αυτονομίας της οικογένειας απέναντι στο κράτος. Έτσι, δεν μπορούν να θέσουν καν σαν υπόθεση εργασίας μια περίπτωση, στην οποία η οικογένεια επιλέγει η ίδια τον περιορισμό, θέτει δηλαδή μια σειρά από απαγορεύσεις για τα μέλη της, προκειμένου να τα προστατέψει – σε έναν βαθμό άσχετα και με τις εντολές του κράτους και, πάντως, παράλληλα με αυτές, όχι υπακούοντας σε αυτές. Στη σκέψη τους υπάρχει μόνο το κράτος που προστάζει και ο κάθε εξατομικευμένος υπήκοός του, που την ατομικότητά του καταπιέζει ο «εγκλεισμός» σε μια ανέκαθεν πρόθυμη οικογένεια-φυλακή: Δε θέλει πολύ να αρχίσουν τα οράματα ενός επερχόμενου Αρμαγεδδώνα ενδοοικογενειακής βίας.

Η πραγματικότητα, βέβαια, είναι αρκετά διαφορετική. Υπάρχει ισχυρή η διάσταση της λήψης αποφάσεων από πλευράς οικογενειών, να περιοριστούν, στις μέρες μας, με κριτήριο την ασφάλεια κάθε μέλους τους, με οδηγό αξίες αλληλεγγύης και για έναν σκοπό που υπερβαίνει το κάθε ατομικό μέλος τους, αλλά και την κάθε ξεχωριστή οικογένεια. Η ιστορία έχει δείξει πολλές φορές, ξανά και ξανά, ότι «αναγκαστική συμβίωση» με τέτοιους προσανατολισμούς δεν οδήγησε σε αύξηση της βίας μεταξύ όσων «αναγκαστικά συμβίωσαν».

Όπως και να το δει κανείς, αιτιοκρατική σχέση ανάμεσα στον περιορισμό και σε μια αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας δεν υπάρχει, παρά μόνο στη σκέψη των ειδικών της περίπτωσής μας. Στην πολύ πιο περίπλοκη πραγματικότητα, ανάμεσα στα δύο επενεργούν προτρεπτικά ή αποτρεπτικά πολλές συνθήκες.

Αιτιοκρατική σχέση ανάμεσα στον περιορισμό και σε μια αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας δεν υπάρχει, παρά μόνο στη σκέψη των ειδικών της περίπτωσής μας. Στην πολύ πιο περίπλοκη πραγματικότητα, ανάμεσα στα δύο επενεργούν προτρεπτικά ή αποτρεπτικά πολλές συνθήκες

Ιδιοτέλειες ειδικών
Έχει ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε, τέλος, ότι η στάση των ειδικών που κριτικάρουμε, συγκλίνει με τη στάση των μεγάλων συγκροτημάτων ΜΜΕ διεθνώς, αλλά και του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, που εξέδωσε σχετική δήλωση στις 8/4/2020 [4].

Από τη δήλωση αυτή απουσιάζουν οι οικογένειες ως ενεργός παράγοντας αντιμετώπισης και πρόληψης της πανδημίας. Απουσιάζει εντελώς η λέξη καν «οικογένειες»: Εκεί που θα περίμενε κανείς να τη δει, υποκαθίσταται από την παγερή λέξη «σπίτια». Ο κ. Γκουτιέρες βλέπει ότι οι καραντίνες «μπορεί να παγιδεύσουν τις γυναίκες στον ίδιο χώρο με τους βίαιους συντρόφους τους». Εδώ, τουλάχιστον, υπάρχει έμμεση παραδοχή: Η βία δεν γεννιέται με τις καραντίνες, παρά εντείνεται όπου προϋπάρχει. Θεωρούμε πως ούτε αυτό ισχύει ακριβώς, ωστόσο ο κ. Γκουτιέρες σωστά καλεί «όλες τις κυβερνήσεις να καταστήσουν την πρόληψη και την προστασία των γυναικών από τη βία, ένα σημαντικό μέρος των εθνικών σχεδίων αντιμετώπισης του COVID-19». Για να επεξηγήσει, όμως, στην αμέσως επόμενη πρόταση: «Αυτό σημαίνει αύξηση των επενδύσεων σε ηλεκτρονικές υπηρεσίες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών».

Ακολουθούν τέσσερα ακόμη μέτρα που ο Γ.Γ. του ΟΗΕ προτείνει, αλλά ας μείνουμε λίγο σε αυτό που μόλις αντιγράψαμε: Η πρόληψη της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας προτείνεται να ανατεθεί από τις κυβερνήσεις στην «κοινωνία των πολιτών» – γνωστό στην πιάτσα παρατσούκλι των ΜΚΟ και «φρι λάνσερ» ειδικών. Οι οικογένειες δεν καλούνται ονομαστικά να γίνουν μέτοχοι στην προσπάθεια, πόσο μάλλον να γίνουν αποδέκτες των «επενδύσεων».

Αυτά είναι αναμενόμενα, ως προερχόμενα από έναν εκφραστή της σύγχρονης κυρίαρχης ιδεολογίας, τον κ. Γκουτιέρες. Είναι και αρκετά αποκαλυπτικά, όμως, σε σχέση με ένα κίνητρο πίσω από τη στάση κάποιων από τους «ειδικών της οικογένειας» που μας απασχολούν, το οποίο χρειάζεται να υποψιαζόμαστε: Μοιάζουν κάπως με σοβατζήδες που, βλέποντας τα κτήρια στη σειρά να δονούνται από έναν σεισμό, εύχονται να μην πέσουν, παρά να βγουν τόσο σκάρτα, όσο για να μπορέσουν να κάνουν μερεμέτια. Προσβλέπουν, δηλαδή, στην απρόσκοπτη αναπαραγωγή του ρόλου τους, που ξαφνικά απειλείται από τους ρόλους που αναλαμβάνει η οικογένεια, με τα πληθωρικά δίκτυά της και με ό,τι έχει περισώσει από την πανάρχαια «τεχνογνωσία» της – συμπεριλαμβανομένης της φροντίδας άνεργων μελών, ηλικιωμένων μελών, μελών με χρόνιες ασθένειες, μελών με αναπηρίες, μελών εξαρτημένων, μελών ψυχικά πασχόντων κ.ά.

Προκειμένου να πετύχουν οι ειδικοί μας την αναπαραγωγή τους, έχουν ήδη ξεκινήσει για να φτάσουν έγκαιρα στη γραμμή εκκίνησης της «επόμενης μέρας», να προλάβουν μια καλή θέση. Αυτό μετράει πάντα στα τέτοιου είδους σπριντ και όχι το να κάτσεις να παρατηρήσεις και να σκεφτείς. Όπως μετράει και το να διατυμπανίζεις ότι υπάρχει εξαιρετικής σπουδαιότητας λόγος να αρχίσεις να τρέχεις στον πολύχρωμο, σαν ουράνιο τόξο, στίβο της άσκησης βιοπολιτικού ελέγχου.

Την ιδιοτέλεια αυτή μπορεί και να τη δει κανείς σαν μικρότητα μιας μερίδας ειδικών και να πάει παρακάτω. Πρόκειται, όμως, για κάτι πιο κρίσιμο: Έκφραση της υπαρκτής αδυναμίας αρκετά περισσότερων επιστημόνων, λειτουργών, αλλά και ακτιβιστών να συλλάβουν τις πραγματικές διεργασίες της κοινωνίας, ώστε να τη συντρέξουν, με σεβασμό στους μηχανισμούς επιβίωσης και αντίστασης που η ίδια αναπτύσσει σε κρίσιμες στιγμές.

Προϋπόθεση υπέρβασης της αδυναμίας αυτής είναι να επανεξετάσουν τον ρόλο τους, ιδιαίτερα σε σχέση με τις διαδρομές ενσωμάτωσής του στην κυρίαρχη τάξη πραγμάτων.  Αλλιώς, οι κακοποιημένες γυναίκες, τα κακοποιημένα παιδιά, οι δοκιμαζόμενες οικογένειες που σηκώνουν τεράστια βάρη τώρα και παράλληλα προετοιμάζονται όπως μπορούν, διαβλέποντας ότι θα πληρώσουν πολλαπλά το μάρμαρο μετά τη λήξη της καραντίνας, δεν έχουν να περιμένουν πολλά από αυτούς.

Υ.Γ.: Η Γενική Γραμματεία Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων κυκλοφόρησε αυτές τις μέρες ένα τηλεοπτικό σποτ, μετρημένο, σοβαρό και ουσιαστικό. Ευχής έργον να συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια μετά την καραντίνα, απ’ ευθείας από το κράτος και όχι με ανάθεση σε ειδικούς της νεφελώδους «κοινωνίας των πολιτών»».

* Ο Νίκος Λάιος είναι κοινωνικός ανθρωπολόγος, εργαζόμενος στο Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων Π.Ε. Φωκίδας   

[1] Δημοσίευμα της 23/11/2019 – διαθέσιμο στο: https://www.kathimerini.gr/1053134/article/epikairothta/ellada/ay3hmenh-kata-3445-h-endooikogeneiakh-via-sthn-ellada-thn-perasmenh-tetraetia
[2]  OECD (2019). Society At A Glance. Διαθέσιμο στο: https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/008fcef3-en.pdf?expires=1586502327&id=id&accname=guest&checksum=348511D361FB2950E53692192E2133E4
[3]  Pitt-Rivers, J. A. (1954). The people of the Sierra. Criterion Books.
[4] Περιφερειακό Κέντρο Πληροφόρησης του ΟΗΕ – διαθέσιμο στο https://unric.org/el/


ΑΛΛΑ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΛΑΪΟΥ